Франција: Воената конфронтација изгледа неизбежна доколку нема нов ирански нуклеарен договор

Фото: Iran’s Bushehr nuclear power plant. (Tasnim News Agency, CC BY 4.0., via Wikimedia Commons)

Францускиот министер за надворешни работи во средата предупреди дека ако светските сили не можат брзо да постигнат нов договор со Иран за неговата спорна нуклеарна програма, тогаш воената конфронтација изгледа „речиси неизбежна“.

Говорејќи откако претседателот Емануел Макрон свика редок и таен состанок на клучните министри и експерти во средата за да разговараат за досието за Иран, Жан-Ноел Баро се чини дека го засили притисокот врз Техеран.

Европските сили се обидуваат да создадат дипломатски пат со цел да постигнат договор за ограничување на иранската активност за збогатување ураниум до летото и пред крајниот рок во октомври 2025 година, кога истекуваат санкциите на ОН поврзани со договорот од 2015 година за иранската нуклеарна програма со светските сили.

Западните сили велат дека нуклеарната програма е прикриен напор за развој на атомска бомба. Иран долго време негираше дека бара нуклеарно оружје.

„Прозорецот на можности е тесен. Имаме само неколку месеци до истекот на овој договор (од 2015 година). Во случај на неуспех, се чини дека воената конфронтација е речиси неизбежна“, рече Баро на парламентарното сослушување.

Претходниот состанок на владата, потврден од три дипломатски извори, е редок и ја нагласува зголемената загриженост кај европските сојузници на Вашингтон дека Соединетите Американски Држави и Израел би можеле да извршат воздушни напади врз иранските нуклеарни постројки, освен ако не се постигне брз договор за неговата нуклеарна програма.

САД ги зајакнаа воените капацитети на Блискиот Исток со повеќе воени авиони, соопшти во вторникот Пентагон, среде американската на кампањата против Хутите кои контролираат голем дел од Јемен и се поддржани од Иран.

Висок европски функционер рече дека европските стратези се прашуваат дали кампањата може да биде претходник на американскиот напад врз Иран во наредните месеци.

Трамп, кој го повика врховниот водач ајатолахот Али Хамнеи веднаш да се вклучи во преговорите, во неделата му се закани на Иран со бомбардирање и споредни царини доколку не постигне договор за неговата нуклеарна програма.

Министерот за надворешни работи на директниот противник на Иран, Израел, ќе престојува во Париз во четврток.

Дипломатски извори рекоа дека министрите од Франција, Велика Британија и Германија, сите страни во договорот од 2015 година, се надеваат дека ќе разговараат за иранското досие со американскиот државен секретар Марко Рубио кога ќе се состанат во Брисел на министерскиот состанок на НАТО оваа недела.

Трамп ги повлече САД од договорот од 2015 година со кој беа поставени строги ограничувања на нуклеарните активности на Техеран во замена за олеснување на санкциите.

Оттогаш, Иран далеку ги надмина границите на тој договор за збогатување ураниум, произведувајќи залихи на високо ниво на фисивна чистота, многу над она што западните сили велат дека е оправдано за цивилна енергетска програма и блиску до она што е потребно за нуклеарни боеви глави.

Европските сили се обидоа да го подигнат притисокот врз Иран за да го натераат да се врати во нуклеарни дискусии. Тие одржаа неколку рунди разговори со Иран, вклучително и на техничко ниво минатата недела, за да се обидат да ја постават основата.

Европските сили, кои можат да се повикаат на враќање на целосните санкции на ОН пред октомври, се надеваа дека ќе го убедат Иран да започне со преговори за нови ограничувања на неговите нуклеарни активности со цел да се постигне договор најдоцна до август.

Тоа ќе даде доволно време да се постават нови ограничувања за иранската програма и да се започне со укинување на санкциите пред истекот на договорот од 2015 година во октомври 2025 година.

Зачлени се на нашиот е-билтен