Американскиот претседател Доналд Трамп ги заострува плановите да го погоди извозот од земјите за кои вели дека имаат трговски политики кои се неправедни кон САД, пишува Би-Би-Си.
Во четвртокот, Трамп потпиша меморандум со кој им наложи на вработените да развијат прилагодени тарифи за секоја земја, земајќи ги предвид карактеристиките како што се нивните постојни тарифи, девизни курсеви, трговски биланси и други правила.
Во образложението на својата загриженост, Белата куќа рече дека тарифите наметнати од други земји не се нужно најголемиот проблем, издвојувајќи ја Европската унија за другите политики за кои администрацијата на Трамп рече дека ги ставаат американските извозници во неповолна положба.
Иако остануваат големи прашања за плановите, најавата најверојатно ќе ги започне трговските разговори низ целиот свет.
Кои земји би можеле да бидат засегнати?
Меморандумот потпишан од претседателот бараше персоналот да поднесе извештај за планот за „реципрочна трговија и тарифи“ во рок од 180 дена.
Секретарот за трговија Хауард Лутник рече дека неговиот тим ќе биде подготвен да му предаде план на претседателот до 1 април.
Трамп го фрли својот план за таканаречени реципрочни тарифи како дел од неговите напори да донесе инвестиции во САД и да го поттикне производството.
„Ако го произведувате вашиот производ во Соединетите држави, нема тарифи“, рече тој, додавајќи дека „само го прави она што е фер“.
„Во речиси сите случаи, тие ни наплаќаат многу повеќе отколку што им наплаќаме, но тие денови поминаа“, рече тој. „Ова требаше да се направи одамна.
Како и на Европската унија, потезите на Трамп се очекува да имаат влијание врз трговските односи со земји како Индија, Виетнам и Тајланд, кои имаат релативно повисоки царини и се потпираат на САД како голем пазар за извоз.
Трамп го потпиша меморандумот пред средбата со индискиот премиер Нарендра Моди, кој веќе презеде чекори за намалување на тарифите за клучните артикли како што се мотоциклите, кои Трамп ги постави за време на неговиот прв мандат.
Во последниве денови, официјални лица во Тајланд и Виетнам, исто така, рекоа дека ја разгледуваат трговијата со САД.
Пред објавата на Трамп, Европската унија соопшти дека е посветена на „одржување блиско партнерство со САД“.
„Ќе продолжиме да бараме конструктивен ангажман“, рече Олоф Гил, портпарол на Комисијата за трговија. „Истовремено, ние сме подготвени да ги заштитиме нашите интереси.
Што се реципрочни тарифи?
Тарифата е данок на увоз што го наплатува владата. Тоа го плаќа фирмата што го увезува доброто.
Земјите обично поставуваат тарифи во обид да заштитат одредени сектори од странска конкуренција.
Историски гледано, САД се залагаа за слободната трговија и ги задржаа поголемиот дел од своите царини ниски, освен за одредени производи како обувките и од неодамна, челик и алуминиум.
Според СТО, САД имаат просечна стапка на царини од 3,4%, во споредба со просечната стапка од 5% во Европа.
Во излагањето на своите планови, Белата куќа ги наведе приговорите за тарифите, како што е данокот од 10% со кој се соочуваат автомобилите произведени во САД во Европа, во споредба со царината од 2,5% што САД ја применуваат за автомобилите донесени во САД.
Белата куќа исто така соопшти дека Бразил наплаќа тарифи од 18 отсто за увоз на етанол, додека САД наплаќаат тарифи од 2,5 отсто за истиот производ.
Но, официјалните лица јасно ставија до знаење дека САД имаат намера да ги користат тарифите за да ги оспорат политиките подалеку, наведувајќи ја загриженоста за даноците за дигитални услуги што многу земји, вклучително и Канада и Велика Британија, ги открија против компаниите Big Tech – од кои многу се со седиште во САД – како и европските правила за нивниот данок на додадена вредност (ДДВ), еден вид данок на промет.
Какво влијание би можеле да имаат тарифите врз економијата?
Соопштението од четвртокот доаѓа по низата потези поврзани со тарифите од новата администрација.
Претходно оваа недела, Трамп им нареди на САД да почнат да наплаќаат увозен данок од 25% за целиот челик и алуминиум што се внесуваат во земјата, со што се укинаа исклучоците за земјите, вклучително и Европската унија, Велика Британија и Бразил. Тоа треба да стапи на сила следниот месец.
Тој, исто така, ги зголеми тарифите за сите стоки од Кина на 10 отсто и се закани дека ќе го погоди увозот од Канада и Мексико со давачки од 25 отсто, план што е ставен во мирување до март.
Џон Касиди, извршен директор на Red Cedar Investment Management, рече дека низата најави за брзи тарифи на Трамп го вознемириле Волстрит, кој „не го сака непознатото“.
Но, тој предупреди да не се реагира прекумерно, истакнувајќи дека тарифите што Трамп ги наметна за време на неговиот прв мандат имаа релативно благо влијание врз американската економија.
Сепак, Алекс Дуранте, економист во Фондацијата за даноци, рече дека останува да се види какви промени би можеле да произлезат од потезите на Трамп.
Тој не мисли дека тарифите се најдобрата стратегија за справување со трговските поплаки, со оглед на трошоците и несигурноста што тие ги воведуваат за американските фирми и ризиците од одмазда.