Skip to content
Вселенската патријаршија во Истанбул на 13 јануари 2026 реагираше дека „фантастични сценарија“, „лажни вести“, навреди и измислени информации не ја обесхрабруваат да ја продолжи својата служба и „вселенска мисија“, по нападот што ден претходно го пласираше руската Служба за надворешно разузнавање (СВР) кон Вселенскиот патријарх Вартоломеј.
Во соопштението, Патријаршијата изрази „длабока тага“ што овојпат нападот доаѓа од државните служби на Русија и потсети дека од 2018 година, кога реши да ѝ додели автокефалност на Православната црква на Украина, избегнувала да одговара на бројните слични напади што доаѓале од црковни и политички центри во Русија, додавајќи дека „истото го прави и денес“.
Поводот за реакцијата е соопштение на СВР од 12 јануари 2026, во кое се тврди дека Вартоломеј се обидува да го „истера руското православие“ од балтичките земји, при што, според истата верзија, наводно делувал со поддршка на британските разузнавачки служби. Во дел од нападот се пласира и теза дека следна цел би била „удар“ врз Српската православна црква преку доделување автокефалност на непризнатата „Црногорска православна црква“.
Ова е уште една епизода во долготрајната конфронтација меѓу Фанар и Москва по украинската автокефалност, која ја отвори линијата на расправи не само за канонските надлежности, туку и за геополитичкиот јазик што сè почесто се прелева во црковната сфера. Кога државна разузнавачка служба директно влегува во јавен напад врз верски поглавар, пораката е дека спорот се третира како прашање на влијание и безбедносна политика, а не само како внатрешно-црковна дебата.
За регионот, посебно чувствителен е делот со Србија и Црна Гора, бидејќи токму таму религиските прашања во изминатите години беа тесно врзани со идентитет, државност и изборна мобилизација. Во таа рамка, секое „вметнување“ на темата за (не)признавање на црковни структури добива дополнителна тежина, независно од тоа дали реално постои непосредна канонска иницијатива или се работи за политичка конструкција.