Депозити +10,1%, кредити +13%: што ни кажуваат бројките за декември

Депозитите и кредитите во банкарскиот систем продолжуваат да растат, покажуваат последните податоци за декември објавени на 21 јануари 2026 година. На годишно ниво, вкупните депозити се зголемени за 10,1%, а вкупната кредитна поддршка за 13,0% – со раст кај двата главни сегмента: домаќинства и корпоративен сектор.

На страната на штедењето, најголемиот придонес повторно доаѓа од домаќинствата. Нивните депозити во декември се зголемени за 3,6% на месечно ниво, а на годишна основа се повисоки за 12,1%. Растот, според структурата, главно се потпира на депозитните пари (средства на тековни сметки), а делумно и на краткорочните депозити, додека долгорочните депозити во месецот бележат намалување. Во превод: повеќе пари „седат“ на располагање, наместо да се заклучуваат на подолг рок.

Кај компаниите, депозитите во декември имаат посилен месечен скок од 6,0%, поттикнат пред сè од краткорочните депозити во странска валута и депозитните пари, со умерен раст и кај денарските краткорочни и долгорочни депозити. На годишна основа, депозитите на корпоративниот сектор се повисоки за 6,5%, што е поумерен темпо од оној кај домаќинствата, но сепак со позитивен знак за ликвидноста во економијата.

Кредитната слика е понагласена: вкупните кредити на годишно ниво растат за 13,0%, а во декември има и засилување на месечната динамика – раст од 3,0%, главно поради корпоративното кредитирање. Компаниите во декември бележат месечен раст на кредити од 5,1%, а годишниот раст достигнува 15,3%. Важен детал е валутната структура: годишниот раст кај фирмите, според податоците, целосно произлегува од зголемената денарска кредитна активност, што се чита како помала изложеност на валутен ризик и поголема ориентација кон финансирање во домашна валута.

Домаќинствата, пак, имаат помирна месечна динамика: кредитите растат за 0,9% во декември, а на годишна основа за 10,9%, со поизразен придонес од денарските кредити. Кога се гледа намената, токму најраспространетите кредити кај граѓаните продолжуваат да влечат: потрошувачките кредити во декември се зголемени за 1,4% месечно и 10,6% годишно, додека станбените кредити растат за 1,7% месечно и 15,8% годишно. Тоа практично значи дека паралелно се одржуваат и личната потрошувачка и притисокот на побарувачката на пазарот на недвижности.

Во исто време, не сите категории се движат нагоре. Автомобилските кредити месечно се намалени за 2,1% (иако годишно се во плус од 1,3%). Кредитите преку кредитни картички продолжуваат со надолен тренд – минус 1,0% месечно и минус 5,5% годишно. Дополнително, во декември е забележано значително намалување и кај негативните салда на тековните сметки (минус 16,4% месечно), што најчесто се врзува со поголема дисциплина во користење дозволени минуси или со сезонски приливи што го „пеглаат“ минусот на крајот на годината.

Овие бројки, во пакет, испраќаат двојна порака. Од една страна, растот на депозитите покажува дека во системот има повеќе акумулирани средства – особено кај домаќинствата. Од друга, побрзиот раст на кредитите, особено кај компаниите и кај станбеното кредитирање, сугерира дека апетитот за финансирање инвестиции, ликвидност и купување недвижности останува висок. Како ова ќе се преслика во трошокот на кредитите и во темпото на економијата, во голема мера ќе зависи од каматните услови и од тоа дали кредитната експанзија ќе се насочи повеќе кон продуктивни инвестиции или кон потрошувачка.