Србија повторно одби санкции: Брисел го мери јазот со Москва

Србија повторно не се усогласи со најновите одлуки на Европската Унија поврзани со санкциите кон Русија и Белорусија, изјави високата претставничка на ЕУ за надворешна политика и безбедност, Каја Калас. Станува збор за четири пакети рестриктивни мерки донесени во декември 2025 година, поврзани со војната во Украина, состојбата во Русија и улогата на Белорусија во руската агресија.

Во истите изјави се подвлекува контрастот со остатокот од регионот: другите земји-кандидати од Западен Балкан се придржале до најновите одлуки на ЕУ, додека Белград останал надвор од линијата на санкции. Пораката од Брисел е јасна: од земја-кандидат се очекува постепено усогласување со заедничката надворешна и безбедносна политика, а целосно усогласување во моментот на членство.

Ова „усогласување“ одамна не е само формална процедура, туку политички тест за тоа каде се поставува Србија во европската безбедносна архитектура. Радио Слободна Европа потсетува дека Србија не отворила ниту едно преговарачко поглавје од декември 2021 година и дека меѓу причините се наведува токму слабата усогласеност со надворешната политика на ЕУ, поради што ја изгубила и позицијата на „земја-водач“ во процесот на пристапување.

На хартија, бројката се движи нагоре, но клучниот проблем останува. Во извештајот за Србија за 2025 година, Европската комисија наведува дека усогласувањето со изјавите на високата претставничка и одлуките на Советот за санкции останува ниско; заклучно со 24 октомври 2025 изнесува 63% (наспроти 59% во 2024), но Србија и натаму не се усогласува со рестриктивните мерки на ЕУ против Русија, ниту со дел од мерките поврзани со Русија и Белорусија. Тоа практично значи дека статистиката може да се поправи со други позиции, но најчувствителната точка – санкциите за Москва – останува непроменета.

За Брисел, ова е сигнал што директно се пресликува во динамиката на преговорите. За Белград, тоа е продолжување на политика на балансирање што дома се продава како „суверена надворешна политика“, а во ЕУ се чита како отсуство на стратешка усогласеност во момент кога Европа ја врзува безбедноста со јасни политички избори.