Skip to content
Вонредна состојба е прогласена во општина Глифада, на јужниот брег на Атина, по разорната бура што ја претвори урбаната инфраструктура во тесно грло за вода, кал и шут. Во невремето загина 56-годишен пешак, кој бил однесен од надојдените води и останал заглавен под автомобил, случај што ја стави трагедијата во центарот на јавната расправа за тоа колку градовите се подготвени за екстремни врнежи.
Одлуката за вонредна состојба, донесена на ниво на грчкото Министерство за внатрешни работи, отвора пат за итни финансиски средства за општината, со цел да се процени обемот на штетите на улиците и инфраструктурата и да се почне со неопходни санации. Тоа е класичниот механизам што државата го активира кога локалните служби се соочуваат со настан што ги надминува нивните редовни капацитети, но истовремено е и индикатор дека проблемот одамна не е само „временска непогода“, туку управување со ризик.
Градоначалникот на Глифада, Ѓоргос Папниколау, ја опиша ситуацијата како нешто невидено и за најстарите жители, нагласувајќи дека општинските служби биле на терен непрекинато од претходната ноќ. Во јавните изјави се провлекува слика што ретко ја гледаме во „елитните“ атински предградија: камиони со изнесен камен, нанос и секаков отпад, па дури и тоалети и мијалници „симнати од планината“. Папниколау директно посочи дека нелегалното фрлање отпад придонело за поплавите, затнувајќи ги коритата на потоците и каналите што треба да ја одведат водата.
Но, сведоштвата на жителите отвораат втор, подлабок слој: поплавите, велат, се хроничен проблем во ова подрачје, кој дополнително се влошил со неконтролираното ширење на урбаните зони и со серијата шумски пожари на планината Имитос. Тоа е комбинација што се повторува низ Медитеранот: кога природните површини што впиваат вода се претвораат во бетон, а оголените, опожарени падини ја губат способноста да ја задржат почвата, секој пороен дожд станува тест за канализацијата, шахтите и плановите за заштита од поплави.
Невремето не се задржа само на една општина. Според извештаи од Грција, бурниот бран донесе опасни поплави и на други локации, а пријавени се и други жртви. Во поширокиот биланс на невремето се споменува и трагедија со припадник на крајбрежната стража во Пелопонез, што ја потсетува јавноста дека ваквите настани не се само материјална штета, туку директен ризик за живот и за службите што интервенираат.
Ден по ден, институциите најавуваат прогнози и предупредувања, но прашањето што останува е едноставно: дали управувањето се сведува на реакција по катастрофата или на превенција пред неа? Кога градоначалник зборува за камиони полни со отпад што „се симнал од планината“, тоа не е само опис на порој, туку и опис на години толерирани прекршувања, недоволна контрола и урбанистички притисок што ја турка природата на работ на системот. Во таа смисла, вонредната состојба во Глифада е и локален аларм и метафора за поширок проблем: климата можеби го забрзува ритамот на екстремите, но ранливоста ја создава човекот – со планови на хартија, потоци во цевки и отпад таму каде што не смее да биде.