Skip to content
Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп ѝ сигнализирала на Украина дека безбедносните гаранции од САД нема да бидат безусловни, туку ќе зависат од тоа дали Киев ќе прифати мировен договор со Русија кој, според наводите, би можел да вклучи територијални отстапки поврзани со Донбас. Информацијата ја објави „Фајненшл тајмс“ на 27 јануари 2026 година, повикувајќи се на повеќе извори запознаени со разговорите.
Според истиот извештај, Вашингтон навестил и дополнителна воена поддршка – повеќе оружје за „мирнодопска“ армија – ако Украина се согласи да ги повлече своите сили од делови од источниот регион што сè уште ги контролира. Токму тука се отвора најчувствителната линија: идејата дека гаранциите за идната безбедност би дошле како „цена“ за повлекување од територија што Украина ја држи, а не како награда за одбрана на постојните позиции.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски, според наводите, се надеваше дека уште овој месец ќе потпише пакет со безбедносни гаранции и повоен „план за просперитет“ со САД, што би му дало на Киев посилна преговарачка позиција во евентуални разговори со Москва. Но, сигналите од Вашингтон се читаат како промена на тежиштето: гаранциите се врзуваат со исходот на договорот со Русија, наместо да претходат како услов што ќе ја „заклучи“ позицијата на Украина пред преговорите.
Украински и европски претставници, цитирани во извештајот, го опишуваат американскиот пристап како притисок да се прифатат територијални отстапки што Москва ги бара со години, а кои Киев ги гледа како опасен преседан. Во таа атмосфера се појавува и дополнителен сомнеж: дека САД „одложуваат“ секојпат кога треба да се конкретизираат и потпишат гаранциите, што го храни стравот дека Украина би можела да влезе во мировна рамка со премногу нејасни ветувања за идната заштита.
Од американска страна, официјална потврда за ваков условен пакет нема, а според пренесените реакции, дел од Белата куќа ја негира интерпретацијата дека Вашингтон „присилува“ на отстапки и тврди дека целта е да се олесни дијалог, а не да се диктираат услови. Сепак, самото постоење на вакви наводи, во момент кога се зборува за нова дипломатска архитектура околу Украина, ја прави темата политички експлозивна и за Киев и за Европа.
Паралелно, останува и руската позиција: Донбас е централното прашање во секој договор, а Москва инсистира на повлекување на украинските сили од источните области. Во таа логика, „мировната математика“ што се наѕира во дел од западните кругови повеќе личи на изнаоѓање формула за замрзнување на фронтот отколку на праведно решение за територијалниот интегритет – нешто што Киев го смета за црвена линија.
Во позадина стои и фактот дека руските сили, и покрај жестоките операции, речиси четири години не успеале целосно да го освојат Донбас, што ја прави политичката цена на евентуално „предавање“ уште потешка за објаснување пред украинската јавност. Затоа прашањето не е само каде ќе помине линијата на карта, туку дали новиот безбедносен аранжман – ако воопшто се постигне – ќе биде доволно силен да спречи повторување на сценариото, но и доволно јасен за да не се претвори во уште една серија условни ветувања.