Трендафилов му фрли ракавица на Мицкоски: потпис или блокади

Претседателот на ССМ, Слободан Трендафилов, го повика премиерот Христијан Мицкоски на средба во понеделник, 2 февруари, во 9 часот – во седиштето на синдикатот – со јасна цел: да се потпише колективен договор што, според ССМ, ќе донесе зголемување на платите и ќе го „помести рокот“ за ефектот од 2028 на февруари 2026 година. Пораката беше директна: ако премиерот не дојде во „домот на работниците“, синдикатите најавуваат ескалација со блокади и парализирање на клучни сообраќајници во Скопје.

Трендафилов ја постави битката на две линии: економска и политичка. Економската е позната – барање за минимална плата од 600 евра и линеарно зголемување од 100 евра за сите плати, како обид да се намали јазот што инфлацијата го направи меѓу трошоците и примањата. Политичката линија е уште поважна: ССМ најави дека првото место што ќе го „стегне“ со блокади ќе биде Собранието, со образложение дека пратениците „чуваат закон во фиока“ и со месеци ја држат темата под клуч – додека работниците живеат со платите што реално се топат.

Мицкоски, од своја страна, избегна конкретен одговор дали ќе ја прифати поканата и дали ќе потпише договор. Наместо тоа, ја повтори владината теза дека платите во државната администрација биле „регулирани“ за огромен дел од вработените, но дека ССМ не прифаќал услов: да се избрише делот што ги уредува платите од општиот колективен договор и во следните три години таа материја да се „препреговара“, паралелно со гранкови решенија до 2028 година. Во превод, Владата бара ресет на рамката, а ССМ одбива да се откаже од постоечкиот механизам што го смета за единствена гаранција дека платите нема да зависат од политичка волја и краткорочни договори.

Токму тука, во правната конструкција, се крие суштината на клинчот. Кога платите се држат во општ колективен договор, синдикатите ја имаат „големата мрежа“ – поширока и потешко променлива. Кога се раздробуваат во гранкови договори и временски периоди со политички рокови, преговарачката моќ се цепка, а секоја следна година станува нова „партија преговори“ со неизвесен исход. Во таква поставеност, Владата добива простор да тврди дека нуди „план“, додека синдикатите инсистираат на ефект што ќе се почувствува веднаш – и на правила што нема да се прекројуваат по мерка на моментната власт.

Во јавноста, конфликтот веќе се претвори во натпревар за наратив. Владата сака спорот да изгледа како „синдикат што не потпишува“, а ССМ сака да изгледа како „власт што условува“ и ја одложува суштината. Следната недела ќе покаже дали понеделничката покана е навистина последен обид за договор или само прва станица кон сценарио со блокади, политички притисок и нова рунда судир околу минималната плата и колективните договори.

Зачлени се на нашиот е-билтен