Skip to content
Две природно мумифицирани жени, погребани пред околу 7.000 години во карпестото засолниште Такаркори во југозападна Либија, денес ја менуваат сликата за тоа како изгледале луѓето и движењата низ некогаш „Зелената Сахара“. Геномската анализа, објавена во научно списание, покажува дека тие не припаѓале на познатите линии што доминираат во модерните популации, туку на долго изолирана, денес исчезната северноафриканска лоза.
Откритието е важно затоа што доаѓа од период кога Сахара не била пустина, туку влажна савана со езера, вегетација и услови за живот – т.н. „Африкански влажeн период“, кој траел илјадници години. Во таа средина луѓе можеле да се населуваат, да чуваат добиток и да развиваат локални култури, далеку од денешниот стереотип за „мртва зона“ меѓу Северна и Субсахарска Африка.
Клучниот научен наод е дека најголемиот дел од нивната генетска припадност потекнува од „неопишана“ северноафриканска линија што се одделила од субсахарските линии приближно во истото време кога дел од современите луѓе ја напуштиле Африка пред околу 50.000 години. Иако во археолошка смисла тие биле неолитски сточари, генетски не покажуваат значаен прилив од Блискиот Исток или Европа – што оди против популарната претпоставка дека сточарството морало да пристигне „во пакет“ со големи миграции.
Истражувачите предлагаат поинаков модел: идеите и техниките (на пр. чување добиток) се ширеле преку културна дифузија – контакт, размена и учење – без масовно мешање на населението. Со други зборови, можеш да „увезеш“ технологија и начин на живот, а притоа да останеш генетски релативно затворена заедница.
Дополнителна нијанса доаѓа од трагите на неандерталска ДНК. Луѓето од Такаркори имаат многу малку таква примеса, но сепак повеќе од тогашните субсахарски популации; истовремено се поблиски до древните ловци-собирачи од Тафорaлт во Мароко, отколку до јужните соседи од истата епоха. Ова сугерира дека „мостот“ меѓу север и југ не бил секогаш отворен – дури ни кога климата била поповолна – и дека Сахара понекогаш функционирала како мозаик од природни бариери и локални светови, а не како автопат за мешање.
Кон крајот, приказната е и за исчезнување. Кога влажниот период завршил и регионот постепено се претворал во пустина, ваквите изолирани линии или се распаднале, или се стопиле во други популации. Денес, истражувачите гледаат траги од ова наследство во модерните северноафрикански генетски профили, како потсетник дека историјата на континентот не е праволиниска, туку составена од долги изолации, кратки контакти и култури што се ширеле побрзо од самите луѓе.