Skip to content
Ако Албанија продолжи со сегашното темпо на реформи, членството во Европската Унија е реално остварливо до 2029 година – порака што деновиве ја повтори Андреас Шидер, известувач на Европскиот парламент за земјата.
Клучот во неговата проценка е политичка, но и техничка логика: 2029 не е „магична“ година поради нешто што Албанија ќе го направи сама, туку затоа што сегашниот мандат на Европскиот парламент трае до 2029, а идејата е членството да се реализира „во рамки на овој парламентарен термин“ – ако реформите останат забрзани и ако отворањето и затворањето на поглавјата не заглават на познатите точки: владеење на правото, борба против корупција, изборни стандарди и функционално судство.
Ваквата изјава се вклопува во пошироката рамка што европските институции веќе ја поставија: Албанија е третирана како „фронт-ранер“ меѓу кандидатите, но со јасна порака дека брзината е бесмислена ако реформите се „на хартија“, а не во пракса – особено во делот на медиумскиот плурализам, транспарентноста и политичката поларизација.
Од друга страна, европскиот календар ретко е само календар на земјата-кандидат. Дури и кога Тирана ги испорачува домашните задачи, процесот мора да ја помине и европската „втора рампа“: политичка согласност во земјите членки, замор од проширување и строгото мерење од Европската комисија. Затоа во истите европски документи, паралелно со охрабрувањето, стојат и услови: економски модел, социјални политики, антикорупциски резултати и сеопфатна изборна реформа што не се прави во последен момент и под притисок.
Шидер практично испраќа двојна порака. Првата е за Албанија: моментумот не смее да се потроши на ПР, туку на институции што ќе преживеат и кога ќе се смени власта. Втората е за регионот: ако една земја може да се движи кон 2029, тогаш изговорите на останатите – дека „нема фер услови“ или дека „Брисел не сака“ – стануваат поскапи, бидејќи примерот во соседството ја стеснува зоната на алиби.