Skip to content
Володимир Зеленски соопшти дека енергетскиот систем на Украина е повторно стабилизиран по техничкиот инцидент на 31 јануари 2026 година, но предупреди дека екстремниот студ и последиците од руските напади и натаму ја прават ситуацијата „сериозна“. Според него, екипите за поправка ги вратиле клучните енергетски објекти во состојба како пред дефектот, по што системот функционира постабилно, но останува под притисок поради ниските температури и претходната штета од нападите.
Во истиот ден, Зеленски нагласи дека во последните 24 часа немало „наменски“ ракетни или дронски удари врз енергетската инфраструктура, иако енергетски објекти во фронтовските области биле гаѓани. Тој оценува дека ваквата пауза, доколку воопшто е пауза, има јасни граници: линијата на фронтот и натаму ја прави инфраструктурата ранлива, а војната не престанува само затоа што еден сегмент привремено се „иззема“ од таргетирање.
Контекстот е уште покомплексен поради т.н. краткорочно „енергетско примирје“ што се споменува во меѓународните извештаи. И Русија и Украина изминатата недела соопштија дека има ограничување на ударите по енергетски цели, но со различни толкувања за рокот и опфатот. Зеленски тврдеше дека „една недела без напади врз енергетскиот сектор“ треба да важи од ноќта на 30 јануари, додека од другата страна се појавија поинакви временски рамки.
Додека вниманието е вперено во трафостаници и далноводи, Зеленски укажа дека рускиот фокус се префрла кон транспортната логистика, особено железницата. Таквата тактика има две цели: да го забави движењето на луѓе и стока, и да ја зголеми цената на секое поправање – затоа што во услови на студ и војна, транспортот е крвотокот и за цивилната економија и за одбраната.
Притисокот, меѓутоа, не е само во ударите. Укренерго на 2 февруари предупреди дека потрошувачката на електрична енергија е зголемена поради падот на температурите и побара штедење, наведувајќи дека во делови од земјата има итни исклучувања како последица на комбинација од воени оштетувања и оптоварување на мрежата. Истовремено се пријавуваат и прекини поради тешки временски услови (мраз и замрзнување на водови) во дел од регионите.
Техничкиот дефект што го забрза алармот на крајот на јануари го покажа најнепријатниот факт за енергетската безбедност во војна: дури и кога нема директен напад, системот може да падне од комбинација на временски екстреми и веќе истрошена инфраструктура. Украинските извештаи наведуваат дека инцидентот предизвикал итни рестрикции и прекини, со ефекти и во Киев и во повеќе региони, а официјалните проценки се насочиле кон мраз/обледенување како еден од факторите, при што се исклучува сајбер-инцидент.
Во ваква поставка, стабилизацијата што ја најавува Зеленски е важна, но не значи „нормализација“. Таа повеќе личи на враќање на функционалност под минимумот што го бара зимата: доволно за системот да не колабира, но недоволно за да се тргне од режимот на рестрикции и итни интервенции. Следните денови ќе бидат тест токму поради студот – бидејќи кога температурите паѓаат, секој киловат станува прашање и за греење и за вода, и за тоа колку брзо екипите можат да стигнат на терен каде што безбедноста не е гарантирана.