Skip to content
Во вторник, 10 февруари 2026, пред вратите на македонското Собрание во Скопје ќе се судрат две логики што одамна не се слушаат меѓусебно. Сојузот на синдикатите на Македонија најави блокада од 9 часот како притисок за минимална плата од 600 евра и линеарно зголемување на останатите плати за околу 6.000 денари, а институциите одговараат со порака дека работата „нема да застане“.
Од едната страна, синдикатите ја градат ескалацијата врз чувството дека социјалниот дијалог се претворил во формалност: барањата се повторуваат, трошоците растат, а решенијата се одложуваат „до март“ или „по процедура“. Во нивната математика, минималецот е далеку под реалниот месечен трошок на едно семејство, па протестот се претвора во борба за гол опстанок, а не за „проценти“.
Од другата страна, парламентот избира да го стави акцентот на логистиката и безбедноста. Според објавеното, претседателот на Собранието, Африм Гаши, по утринската координација порачал дека закажаните активности за 10 февруари нема да се одложат, и дека пратениците треба „да најдат начин“ да стигнат на работа, притоа нагласувајќи дека не смее да се наруши уставното право на протест. Најавена е и координација со Министерство за внатрешни работи за безбедносна проценка, за да се избегнат инциденти.
Токму тука се гледа суштинската слабост на моментот: државата зборува за управување со ризик, а не за управување со конфликт. Ако протестот е поради минимална плата и функционерски плати, а тие теми не се „разгледуваат“ на координација, тогаш институцијата по дефиниција се бави со последицата, не со причината. Таа разлика не е семантика, туку политика: кога немаш договорен механизам што произведува решение, улицата станува механизам што произведува притисок.
Во синдикалната најава има и втор слој што ја објаснува нервозата: блокадата не е само за платите, туку и за симболиката на привилегиите. Најавите се дека целта е пратениците да не можат да пристигнат „како и обично“ и да наплатат патни трошоци, односно барем еден ден да го почувствуваат истото ограничување што, според синдикатите, секојдневно го живее работникот.
Сепак, економската тежина на барањето веднаш се користи како контра-аргумент. Народна банка на Република Северна Македонија преку гувернерот Трајко Славевски предупреди дека сценариото „600 евра минималец плус 6.000 денари за сите“ би значело дополнителен товар од околу 1,25 милијарди евра за масата на плати во јавниот и приватниот сектор, со ризици по инфлација и финансиска стабилност. Во истиот фронт на отпор, Бизнис конфедерацијата на Македонија преку својот претседател Миле Бошков пласира став дека растот е можен само ако државата го олесни преку придонесите, инаку цената за фирмите расте над „номиналното“ зголемување.
Но овие предупредувања, колку и да се легитимни, не ја решаваат главната недоверба што ја храни блокадата: зошто, во услови на алармантен јаз меѓу минималната плата и реалните трошоци, политичкиот систем брза да си ја обезбеди „функционалноста“, а бавно отвора конкретен преговарачки простор за работниците. Кога институцијата вели „најдете начин да влезете“, таа испраќа порака дека пристапот до работното место е обврска; кога работникот вели „не можам да преживеам со оваа плата“, тој испраќа порака дека животот со таа плата е невозможна мисија. И едната и другата порака се „реалност“, но само една од нив ја плаќа цената секој ден.
Следниот ден ќе покаже уште нешто: дали државата ќе се обиде да ја деполитизира кризата со мерки за ред и безбедност, или конечно ќе ја третира како социјален конфликт што бара договор, рокови и јасна одговорност. Блокада од неколку часа може да се „преживее“ со алтернативен влез. Блокада на довербата, ако продолжи, ќе се решава многу потешко.