Иднината на континентот е на маса: Европа влегува во неделата на кризна дипломатија

ЕУ се подготвува за „напорна недела“ во која лидерите ќе разговараат за некои од најтешките прашања со кои моментално се соочува континентот.

Според Полилтико нивната мисија е како да ја направат Европа силен глобален актер во еден сè посуров свет.

Ова подразбира зголемување на економската конкурентност на ЕУ, намалување на зависноста од САД и помагање на Украина да се спротивстави на исцрпувачката, четиригодишна инвазија на Русија.

Наредните денови ќе покажат дали „Европа може да се сврти и да стане навистина обединета, целосно зрела и независна“, изјави поранешниот италијански премиер Енрико Лета за Политико.

Исто како што потпишувањето на Договорот од Мастрихт во 1992 година „ја направи Европа она што стана во последните 35 години. Сега мора повторно да го сториме истото“, рече Лета.

Лидерите ќе ја водат својата кризна дипломатија од конференциска сала во Брисел до замок во внатрешноста на Белгија, а потоа во Минхен, каде што се одржува најголемата конференција во светот за меѓународна безбедност.

Покрај тоа, европратениците ќе се состанат во Стразбур за да разговараат за отклучување на трговскиот договор на ЕУ со САД и одобрување на долгорочен буџет за периодот 2028-2034 година, додека амбасадорите од сите земји-членки ќе одржат разговори во Брисел во вторник.

Среда: Состанок на шефовите на одбраната на ЕУ

На дневен ред има само една точка кога министрите за одбрана на ЕУ ќе се соберат во Брисел на Советот за надворешни работи: поддршка за Украина.

Министерот за одбрана на Украина, Михајло Федоров, кој беше назначен минатиот месец откако беше министер за дигитална трансформација, треба да присуствува и да ги информира шефовите на одбраната на ЕУ за „најитните“ потреби на неговата земја, додека се приближува четвртата годишнина од целосната руска инвазија, изјави за Политико европски функционер информиран за состанокот.

Функционерот побара анонимност поради чувствителноста на разговорот.

Федоров веројатно ќе побара дополнителни системи за воздушна одбрана, вклучувајќи ги Патриот и НАСАМС, кои долго време беа на врвот на листата на желби на Киев. На состанокот ќе се разговара и за „соработката во одбранбените иновации“, што е код за беспилотни летала и други нови воени технологии.

Состанокот треба да ја принуди „Европа итно да размисли за вистински план Б за сопствената безбедност“, бидејќи САД сè повеќе се повлекуваат од трансатлантската алијанса, рече Фабрис Потје, директор на консултантската куќа „Расмусен Глобал“.

„Европа мора да може да застане на свои нозе во случај да останеме сами“, изјави тој за „Политико“.

По состанокот ќе следи неформална вечера и вечерна прес-конференција од страна на врвниот дипломат на ЕУ, Каја Калас.

Четврток: економски самит на европските лидери

Кризата во Украина ќе биде ставена на втор план кога лидерите на 27-те земји-членки на ЕУ ќе се соберат во малото белгиско село Ријховен за да се справат со економските проблеми на блокот.Заклучени во замокот Алден Бизен од 16 век, тие ќе разговараат за тоа како да ја направат ЕУ побогата; од поедноставување на законодавството до зајакнување на единствениот пазар и намалување на зависноста од клучните суровини од други делови на светот.

Претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецола, ќе одржи кратко обраќање на еднодневниот самит, информирајќи ги лидерите за процесот на одобрување на трговскиот договор меѓу ЕУ и САД (гласањето на сите пратеници за укинување на царините за американските индустриски стоки и јастог сега се очекува во март).

Поранешниот претседател на Европската централна банка, Марио Драги, и поранешниот италијански премиер Енрико Лета, исто така, ќе се обратат на лидерите и ќе „ги споделат своите ставови за европската конкурентност“, според поканата испратена до лидерите од претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста.

И Драги и Лета напишале извештаи за тоа како да се направи Европа поконкурентна.

Иако ниту САД ниту Кина не беа споменати по име, Коста нагласи во писмото дека ЕУ сега се наоѓа во „свет на зголемена – и не секогаш фер – економска конкуренција и трговски нерамнотежи“.

Како што предупреди претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, на Светскиот економски форум во Давос минатиот месец: „Суштината е дека светот се промени трајно. Ние мора да се менуваме со него“.

Четврток ќе биде денот кога ЕУ ќе се обиде да исцрта курс низ тој променет свет.

Петок до недела: Минхенска безбедносна конференција

Фокусот се враќа на одбраната на годишната Минхенска конференција, на која ќе присуствуваат многу важни личности – вклучувајќи ги фон дер Лајен, германскиот канцелар Фридрих Мерц, генералниот секретар на НАТО Марк Руте, американскиот државен секретар Марко Рубио и украинскиот претседател Володимир Зеленски.

Официјално, темите што ќе бидат опфатени оваа година ќе бидат европската безбедност и одбрана, како и иднината на трансатлантските односи. Неофицијално, прашањето што сите ќе го поставуваат ќе биде дали ЕУ има каква било шанса да застане на свои нозе без помошта на Вашингтон.

Руте не мисли така, велејќи минатиот месец дека потенцијалот Членките на ЕУ да „продолжат да сонуваат“ ако веруваат дека Европа може да го направи тоа без САД.

„Не може“, рече тој отворено.

Директорот на „Расмусен Глобал“, Фабрис Потие, рече дека европските „разузнавачки служби постојано предупредуваат дека Русија може да биде подготвена да нападне европски сојузник додека Трамп е сè уште на власт“ и нагласи дека Европа мора да биде подготвена „да дејствува независно и да спроведува сложени воени операции“.

Можеби нема да има одговори на толку големи прашања до крајот на неделата, но лидерите на ЕУ ќе се надеваат дека барем ќе постават курс.