Skip to content
СДСМ повторно го поднесе предлог-законот за минимална плата, откако претседателот на Собранието го врати документот поради технички недостатоци. Потегот доаѓа во момент кога синдикатите ја креваат тензијата со протести пред законодавниот дом, а јавната дебата сè поотворено се судира околу прашањето дали државата навистина „нема простор“ за зголемување на најниските примања или само ја одложува политичката одлука.
На прес-конференција во Собранието, претседателот на СДСМ Венко Филипче најави дека очекуваат предлогот да се најде на дневен ред во текот на месецов, и дека допрва ќе се види дали враќањето било чисто административна процедура или механизам за пролонгирање на расправата. Во суштина, СДСМ инсистира на законско решение со кое минималната плата би изнесувала 36.960 денари, односно 600 евра, а партијата ја врзува иницијативата со растот на трошоците за живот и со аргументот дека куповната моќ на работниците се топи побрзо отколку што институциите признаваат.
Во образложението на претходно поднесениот предлог, СДСМ се повикува на континуиран инфлаторен притисок во текот на 2025 година и на удари врз домашните буџети кај храната, енергијата и услугите. Партијата пресметува дека финансиските импликации за вакво зголемување би изнесувале околу 7,5 милијарди денари, што веднаш го отвора прашањето како би се покриле трошоците и дали товарот би паднал врз државата, врз работодавачите или врз двата столба истовремено.
Филипче јавно ја врза иницијативата со барањата на Сојузот на синдикатите на Македонија за минимална плата од 600 евра, посочувајќи дека синдикалната кошница надминува 65.000 денари. Како простор за пренамена на средства, тој ги спомена буџетските ставки за патни трошоци и репрезентација, а како модел за амортизација на ударот врз приватниот сектор ја повтори тезата дека државата може да субвенционира дел од придонесите за зголемените плати за да не се наруши ликвидноста на компаниите. Во ист контекст, тој ја нападна власта и за најавите за купување нов владин авион, оценувајќи дека таквите потези звучат како расипништво во денови кога работници протестираат за основна егзистенција.
Паралелно со минималната плата, СДСМ најави и интервенции во Законот за административни службеници, тврдејќи дека претходни владини измени довеле до намалување на платите на собраниските службеници за околу 30 проценти и дека тоа, според нив, ја поткопува независноста на законодавната власт. Така, темата се шири од „најниската плата“ кон поширок конфликт за тоа кој и како ги калибрира платите во јавниот сектор, и дали буџетот се користи како инструмент за дисциплинирање на институциите.
Денеска, притисокот од улица се префрли директно пред Собранието. ССМ ја започна најавената акција со блокада, со симболично присуство на две точки околу зградата, придружено со пораки дека пратениците треба „веднаш“ да отворат расправа и да ја поместат минималната плата на 600 евра, а останатите плати да се зголемат за најмалку 6.000 денари или за разликата што ќе настане со новиот минималец. Во ваква атмосфера, техничките забелешки врз поднесен закон лесно стануваат политичка муниција: за едните, доказ дека системот се крие зад процедура; за другите, аргумент дека популизмот се продава како социјална политика без јасен финансиски план.
Она што останува да се види е дали владејачкото мнозинство ќе дозволи темата да добие институционална тежина преку расправа и амандмани, или ќе ја држи во зоната на јавни настапи, прес-конференции и протести, каде што секоја страна собира поени, а работниците остануваат заглавени меѓу формулите и политичките калкулации.