Skip to content
На 11 февруари 2026, унгарскиот премиер Виктор Орбан излезе со тврдење дека „Брисел и Киев“ ѝ „објавиле војна“ на Унгарија, поврзувајќи ја оваа реторика со планови за забрзано приближување на Украина кон членство во Европската унија до 2027 година. Во неговата интерпретација, станува збор за „план од пет точки“ што, како што вели, ја игнорира „одлуката на унгарскиот народ“ и има цел да ја отстрани актуелната влада, бидејќи со доаѓањето на други политички сили „повеќе нема да има вето, нема да има отпор“.
Клучното тука не е само датумот 2027, туку моделот што во европските дипломатски кругови се опишува како „обратно проширување“ или „членство однапред“ – идеја во која земјата би добила делумен статус/пристап пред да ги помине сите класични, долги чекори на пристапниот процес, со постепено „фазирање“ на правата и обврските. Во дел од медиумските извештаи се наведува дека паралелно се разгледуваат и сценарија за надминување на унгарската блокада, ако Будимпешта продолжи да се спротивставува на процедурите поврзани со украинската европска интеграција.
Но, меѓу „планови што се тестираат“ и „одлука што е донесена“ има политички и правен јаз. Идејата за брза, но ограничена интеграција на Украина во ЕУ како посебен модел се појавува во повеќе варијанти и претходно, токму затоа што класичниот пристапен процес трае со години и бара сложени усогласувања, ратификации и консензус во земјите членки. Затоа во дел од западните анализи се нагласува дека ваквите концепти се уште се во рана фаза и се судираат со реалноста на европските процедури, како и со отпорот на поединечни членки.
Во домашниот политички контекст, Орбан ја врза оваа тема со изборната арена: во неговата порака се појавува Фидес како „единствена гаранција за суверенитетот“, а Партијата Тиса како политичка алтернатива што, според него, би ја тргнала Унгарија од позицијата на вето и отпор. Таа логика – „или ние, или Брисел“ – е веќе виден шаблон во унгарската политика, особено кога темата се врзува за војната во Украина, европскиот буџет и распределбата на средства.
Суштината, сепак, останува двојна. Прво, дали ЕУ навистина може да изгради „прескокнат“ модел за Украина без да ја разниша довербата на другите кандидати што минуваат низ класичната, потешка патека. И второ, дали „забрзаното членство“ е геополитичка потреба за да се закотви Украина во Европа, или алатка што ќе ја продлабочи внатрешната поларизација во ЕУ – токму онаму каде што Орбан најлесно собира поени.