Skip to content
Кичево повторно се буди со вода во дворови, подруми и низ улици, откако интензивните врнежи во изминатите часови ја вратија старата слика од населбата кај улицата „Прилепска“: водата си наоѓа пат таму каде што инфраструктурата одамна е тесно грло, а урбанизацијата останала повеќе желба отколку план. На социјалните мрежи се појавија видеа што ја прикажуваат состојбата како алармантна, со порои што се претвораат во „реки“ низ маалските улици и ја сечат нормалната комуникација меѓу куќите.
Општина Кичево соопшти дека според првичните информации погодени се околу 200 жители, а за оние на кои им е потребно времено згрижување ќе се обезбеди сместување во спортската сала во Иванидол. На терен се екипите на ЈКП „Комуналец“ и Територијалната противпожарна единица, со приоритет да се реагира таму каде што има најголем ризик за луѓето и имотот, а свикан е и кризен штаб што треба континуирано да ја следи состојбата и да ги координира активностите.
Во апелот до граѓаните, локалните власти бараат смиреност, трпение и внимателност, со конкретни препораки што се повторуваат во секоја поплава, но ретко стануваат трајна пракса: да се избегнува движење низ поплавени улици и подрумски простории и, доколку постои ризик, да се исклучи електричната енергија во домовите. Оваа „оперативна“ страна на настанот е највидлива во првите часови, кога институциите се обидуваат да го сведат штетниот ефект на минимум. Но, токму тука се открива и подлабоката слабост: реакцијата секогаш е брза, а превенцијата речиси секогаш задоцнета.
Фактот што поплавите повторно се концентрираат во неурбанизираниот појас кај „Прилепска“ е предупредување дека проблемот не е само во дождот, туку во условите што дождот ги активира. Кога водата еднаш ќе добие рута низ населба, таа рута станува повторлив механизам: затнат или недоволен одвод, нерегулиран водотек, недостиг од заштитни канали, градење во зона каде што водата природно се движи, па и импровизирани решенија што го „спасуваат“ една куќа, но ја префрлаат водата кај соседот. Во таков систем, секоја следна обилна врнежлива епизода ја произведува истата криза, само со различен интензитет.
Ова не е прва зимска лекција за кичевскиот регион. Во јануари, по обилни врнежи, институциите веќе работеа на евакуација и згрижување на жители од истата улица, што покажува дека местото е хронично ранливо и дека „временото“ лесно може да стане трајна состојба. Додека граѓаните се справуваат со кал, уништени подни конструкции, навлезена вода во електрични инсталации и изгубени домашни апарати, секој нов настан го отвора истото прашање: дали ќе се остане само на санација и апели, или конечно ќе се пресече причината што ја тера водата да се претвора во улица, наместо улицата да остане улица.
Во наредните денови, вниманието ќе биде насочено кон две точки: дали ќе се зголемува бројот на погодени домаќинства, и дали ќе има брза проценка на штетите со јасна процедура за пријавување и помош. Паралелно, ќе се следи и временската слика, затоа што секој нов бран врнежи ја зголемува веројатноста проблемот да се повтори, особено ако водата не се повлече целосно и ако почвата остане заситена. Во таков контекст, кризата во Кичево не е само локална вест, туку тест за тоа колку државата и општината умеат да излезат од циклусот „реакција–штета–заборав“, и да влезат во циклус на превенција што се мери со резултат, не со соопштенија.