Skip to content
Тензиите меѓу Будимпешта и Киев влегуваат во унгарската предизборна арена, откако Виктор Орбан оцени дека Володимир Зеленски „директно се вклучил“ во кампањата во Унгарија со напади врз неговата влада. Изјавата доаѓа во пресрет на парламентарните избори закажани за 12 април, кои Орбан ги претставува како референдумска дилема меѓу „војна или мир“, во услови на економска стагнација по период на висока инфлација.
Во срцето на спорот е позицијата на Будимпешта дека нема да поддржи „забрзано“ пристапување на Украина во Европска унија. Орбан тврди дека критиките од украинска страна не се само дипломатски притисок, туку обид да се влијае врз „суверената одлука“ на унгарските гласачи.
Дополнително масло на огнот е тврдењето на владата во Будимпешта дека граѓаните веќе се изјасниле преку национално советување „Вокс2025“, каде што, според официјалните бројки што ги цитира власта, учествувале околу 2,2 милиони луѓе. Критичарите во Европа укажуваат дека ваквите „национални консултации“ немаат правна тежина на референдум и често се користат како политичка алатка за мобилизација пред важни одлуки или избори.
Предизборната слика во Унгарија годинава има и нова оска: анкетите и меѓународните извештаи ја нотираат Тиса како најсериозен предизвик за владејачката Фидес, предводена од Петер Маѓар, поранешен функционер од истиот политички круг. Во таков контекст, „украинското прашање“ станува удобна рамка за поларизација: власта го врзува со безбедност и суверенитет, опозицијата го врзува со изолација и економска цена.
Орбан дополнително ја заострува линијата со тоа што во изминатиот период ја етикетираше Украина како „непријател“, обвинувајќи ја дека во Брисел лобира за политики што би ја погодиле унгарската енергетска сметка, особено преку прекин на евтини руски извори. Токму енергијата, покрај безбедноста, останува практичната точка каде идеологијата и економијата се преклопуваат: Будимпешта јавно настојува да го задржи просторoт за договори што ѝ ја намалуваат цената дома, дури и кога тоа ја носи во судир со доминантниот курс на ЕУ.
Во пошироката регионална слика, оваа реторика ја држи живa и темата за односите со Москва. Иако ЕУ земјите во најголем дел ја замрзнаа политичката нормалност со Кремљ по 2022 година, Орбан остана меѓу ретките лидери што ја одржуваат линијата на контакти, што редовно станува предмет на критики и во самата Унија и во опозициската кампања.
Затоа „тензиите меѓу Будимпешта и Киев“ не се само дипломатски инцидент, туку и механизам што се претвора во домашна изборна алатка: спорот за ЕУ-патот на Украина, енергетската политика и границите на надворешното влијание се пакуваат како прашање на идентитет и стратешка ориентација. Во оваа равенка, местото на Унгарија меѓу Истокот и Западот повторно се продава како изборна понуда, а цената ќе се мери и по тоа колку ќе се продлабочат поделбите во унгарското општество – и колку ќе се затегнат односите со соседите и партнерите во ЕУ.