Skip to content
Најавата дека ќе се урива „Али Тобако“ на Бит Пазар повторно ја отвори најтврдокорната скопска тема: кој и зошто со години смее да си „вгради“ објект на јавна површина, па дури и на пешачка и велосипедска патека, без да се плаши дека ќе биде тргнат. Орце Ѓорѓиевски порача дека отстранувањето ќе почне токму од овој пример, а потоа ќе следуваат и други дивопоставени објекти низ Скопје кои узурпираат тротоари, велосипедски ленти и зелени површини.
Во изјавите што ги пренесоа дел од медиумите, градоначалникот ја гради пораката на две линии. Првата е безбедносната: објект поставен „на сред“ патека е ризик за граѓаните и го прави просторот нефункционален. Втората е правната и симболичката: каде што има узурпација на државен/јавен простор ќе се постапува, затоа што „правилата треба да важат еднакво за сите“. Во таа формулација се крие и најчувствителниот дел – јавноста одамна не ја мери урбаната дисциплина по број на прес-конференции, туку по тоа дали редот ќе важи и за „големите“, не само за оние што немаат политичка заштита.
Најавата се врзува со поширока кампања за „воспоставување ред“ што опфаќа и диви депонии. Ѓорѓиевски посочи дека депонијата кај гробиштата во Бутел се чисти по третпат во негов мандат, што во превод значи дека проблемот не е само во комуналното расчистување, туку во казнивоста и контролата – ако истата локација постојано се полни, тогаш системот е или слаб, или селективен.
Затоа градоначалникот, како претседател на ЗЕЛС, повторно ја турка идејата за комунална полиција и повисоки глоби. Тоа е политички логична порака: кога немаш доволно алатки за санкција, редот останува добар слоган. Но истовремено е и тест за кредибилитет – бидејќи граѓаните веќе 30 години слушаат дека „ќе има ред“, а резултатот е град во кој пешакот најчесто мора да слегува на коловоз за да ја заобиколи рампата од тезги, киосци, тераси и импровизирани „доградби“.
Случајот со „Али Тобако“ на Бит Пазар, затоа, може да стане пресвртница само ако добие јасна институционална траекторија: решение, рок, постапка, јавна листа на објекти што се предмет на отстранување и ист критериум за сите општини и сите „чувствителни“ точки. Во спротивно, ќе остане уште една епизода од познатиот скопски циклус – најави со голема медиумска тежина, па тивко одложување, па нова „акција“ кога ќе треба да се демонстрира авторитет.
Во град што со години се гуши во узурпации на јавниот простор, вистинската вест нема да биде дека багер дошол на една локација, туку дека системот конечно не прави разлика меѓу „дивиот“ и „недопирливиот“.