НАСА најде нов доказ за антички живот на Марс

Научниците кои работат со податоците од роверот Curiosity велат дека се поблиску до одговорот на едно од клучните прашања за Марс: дали органските траги што ги детектираше мисијата се резултат само на хемија и геологија, или зад нив стои нешто посложено. Во анализа објавена на 6 февруари 2026 година, NASA наведува дека познатите небиолошки извори што тимот ги разгледал не успеваат целосно да ја објаснат количината на органски соединенија во примерок земен од теренот што Curiosity го истражува.

Станува збор за долги јаглеродни синџири – соединенија како декан, ундека̀н и додека̀н – кои во март 2025 година биле идентификувани во карпа анализирана во лабораторијата на самиот ровер. Тогаш научниците излегоа со хипотеза дека тие би можеле да се фрагменти од масни киселини, градивни елементи кои на Земјата најчесто се поврзуваат со живи организми, иако можат да настанат и по геолошки пат.

Клучот на новата студија е обидот да се реконструира „изгубената“ органска материја. Истражувачите комбинирале лабораториски експерименти со зрачење, математичко моделирање и податоци од Curiosity за да го „вратат часовникот“ околу 80 милиони години наназад – период за кој се проценува дека примерокот бил изложен на космичко зрачење на површината. Тоа им овозможило да проценат дека првичната количина органски материи била значително поголема од она што денес го гледаме во инструментите.

Во популарните резимеа на наодите се наведува дека, пред деградацијата од зрачење, концентрациите би можеле да бидат во распон од приближно 120 до 7.700 делови на милион, што – според авторите – е тешко да се усогласи со сценарија како „донесени“ органики преку прашина и метеорити или со други стандардни небиолошки механизми, барем во рамките на претпоставките што ги тестирале. Затоа, како можни објаснувања се држат на маса и хемиска синтеза поврзана со процеси во присуство на вода, и сценарио со древна микробна биосфера.

Сепак, пораката останува внимателна: ова не е доказ дека на Марс имало живот, туку аргумент дека дел од „лесните“ небиолошки објаснувања не ја затвораат приказната. Следниот чекор, велат научниците, е подобро да се разбере колку брзо органските молекули се распаѓаат во марсовски карпи под марсовски услови – и да се соберат повеќе независни линии на докази, ако воопшто постојат.