Skip to content
Андру Маунтбатен-Виндзор е помладиот брат на Крал Чарлс III и трето дете на покојната кралица Елизабета Втора. Во јавноста со децении беше познат како принц Андру, а подоцна како војводата од Јорк, сѐ до периодот кога се повлече од официјалните јавни должности поради контроверзиите поврзани со неговите контакти со Џефри Епштајн.
Утрово (19 февруари 2026) британската полиција потврди дека е уапсен „маж во шеесеттите години од Норфолк“ под сомнение за „злоупотреба на службена положба/несовесно вршење јавна функција“ (misconduct in public office), без официјално да го соопшти идентитетот, повикувајќи се на националните насоки. Низа релевантни медиуми објавија дека станува збор токму за Андру Маунтбатен-Виндзор, а дел од извештаите наведуваат дека апсењето се случило на имотот Сандрингем.
Според информациите што ги пренесуваат медиумите, случајот се врзува со неговата поранешна државна улога како британски специјален претставник за меѓународна трговија и инвестиции (период што се споменува како контекст за сомнежите), и со наводи дека во 2010 година биле споделувани чувствителни информации или службени извештаи со Епштајн. Токму „потенцијално споделување доверливи информации“ е една од клучните линии што се провлекува во досегашните јавни објаснувања за истрагата.
Во правна смисла, „misconduct in public office“ во Обединетото Кралство е сериозно дело од т.н. common law, кое најчесто се разгледува кога некој што извршувал јавна функција се сомничи дека свесно и без оправдување злоупотребил позиција на начин што ја нарушува јавната доверба. Токму затоа, и самата квалификација на делото отвора прашања кои ќе се „читаат“ низ двојна призма: што точно се смета за јавна должност во конкретниот период, и дали конкретните дејствија ја достигнуваат прагот на кривична одговорност.
Оперативниот дел од постапката, според медиумските извештаи, не се задржал само на апсењето. Се споменуваат претреси и проверки на адреси во повеќе окрузи, што укажува дека истрагата оди во насока на обезбедување материјални траги и документи, а не само на изјави и јавни наводи.
Кој е, всушност, Андру Маунтбатен-Виндзор? Роден е на 19 февруари 1960 година и има воена кариера во Кралската морнарица, со учество во Фокландската војна како хеликоптерски пилот, а подоцна и со различни должности до заминувањето од активна служба. Неговиот јавен профил со години се градеше на комбинација од кралски протокол, воена биографија и меѓународни ангажмани, но во последната деценија доминантно го одбележаа скандалите поврзани со Епштајн и судските постапки во САД.
И токму тука се спојуваат биографијата и денешната вест: контактите со Епштајн долго време беа политички и морално токсични, но денешното апсење ја префрла приказната на терен на кривично-правна проверка во Обединетото Кралство. Во дел од извештаите се наведува дека истрагата добила забрзување по објавување или повторно актуелизирање документи поврзани со Епштајн во САД, по што биле поднесувани пријави и барања за истрага и во Британија.
Одбранбената линија, барем според претходни јавни изјави што се цитираат во медиумите, останува во рамка на негирање на кривично дело и тврдења дека средбите и контактите биле грешка во проценка, но не и признание за незаконитост. Во овој момент, сепак, тежиштето е на тоа што ќе утврдат истражните органи: дали има конкретни докази за злоупотреба на службена позиција, дали постои јасен синџир на службени документи и комуникации, и дали постои елемент на намерност.
Она што ја прави ситуацијата дополнително чувствителна е симболиката: кога обвинение или сомнение ја допира кралската фамилија, прашањето за владеење на правото и еднаквоста пред законот неизбежно станува дел од јавниот наратив. Затоа и реакциите на јавноста, според првичните извештаи, се движат меѓу две крајности – од став дека „институциите конечно мора да одат до крај“, до аргумент дека медиумската бура и политичкиот притисок не смеат да ја заменат доказната постапка.
Следниот чекор ќе биде клучен: дали истрагата ќе резултира со формално обвинение, или апсењето ќе заврши како процесна мерка по која ќе следуваат дополнителни проверки. Во меѓувреме, случајот веќе ја врати во фокус темата што Британија ја влече со години – каде завршува „приватниот скандал“, а каде почнува потенцијалната институционална одговорност кога се работи за луѓе што биле дел од државниот апарат.