Силјановска-Давкова со неточна споредба: владиниот авион не е најстар на Балканот

Владиниот авион не е најстар во регионот, иако претседателката Гордана Силјановска-Давкова јавно изјави дека македонското „владино авионче“ е „најмало и најстаро“ и дека има дилема да лета со него затоа што е старо 25 години и купено на старо. Во исто време, според она што пишува Независен, податоците за дел од соседните држави покажуваат дека најмалку еден владин авион во регионот е постар од македонскиот, што ја прави нејзината генерализација неточна.

Јавниот настап на претседателката беше обид да се оправда идејата дека би било „порационално и поевтино“ државата да има поголем и понов авион, и притоа таа ја засили поентата со споредба дека колегите од регионот го нарекуваат нашиот авион „авиончето на браќата Рајт“. Но, проблемот не е во тоа што авионот е стар и мал, туку во тоа што политичката порака се гради врз апсолутна теза што лесно се проверува и лесно паѓа.

Најконкретен контрапример доаѓа од Хрватска. На официјалната страница за употреба на службениот авион е наведено дека хрватскиот државен Challenger CL-604 е произведен во 1997 година. Ако тоа е „службениот“ леталски ресурс на една земја-членка на ЕУ, тогаш тврдењето дека македонскиот владин авион е „најстар во регионот“ не држи, барем не во форма во која беше изговорено.

Ваквите изјави не се само стилска грешка, туку политичка слабост: кога највисокиот државен функционер ја гради аргументацијата врз проверливи факти, очекувањето е прецизност, а не ефектен опис. Во спротивно, дебатата за тоа дали државата треба да инвестира во нов авион се претвора во натпревар во впечаток, наместо во пресметка: колку летови годишно, за кои потреби, по која цена, со какви безбедносни стандарди и со каква јавна контрола.

Токму затоа, ако пораката е дека треба посигурно и функционално решение, тогаш најчистиот пат е транспарентна анализа и споредба со регионот по јасни критериуми, а не тврдење дека „сме најлоши“ за да изгледа дека секоја набавка е автоматски оправдана.