Skip to content
Тензиите меѓу САД и Иран повторно се креваат, откако движењата на американската морнарица покажуваат засилено присуство кон Блискиот Исток и уште поширокото источномедитеранско подрачје. Во фокусот е носачот на авиони „Gerald R. Ford“, кој, според податоци од системи за следење на поморски сообраќај, влегол во Средоземно Море и ја минува точката што практично е „врата“ за распоредување кон регионот – Гибралтарски Мореуз.
Паралелно, во регионот веќе е присутна ударната група предводена од носачот „Abraham Lincoln“, што ја проширува американската оперативна флексибилност – од одбрана на бази и поморски рути, до можност за брза ескалација доколку дипломатијата пропадне. Ова е типичен сигнал за „подготовка на опциите“: кога две ударни групи со носачи се во игра, тоа значи повеќе летала, повеќе разурнувачи со наведувани проектили и побрзо темпо на одлучување во случај на криза.
Во изјавите од Вашингтон, реториката оди во насока на ограничен временски прозорец за договор. Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека вториот носач е потребен „во случај да не се постигне договор“, јасно ставајќи до знаење дека распоредувањето е врзано со преговорите за иранската нуклеарна програма и со проценката што ќе следи ако тие останат заглавени.
Од Пентагон и официјални извори во американската администрација претходно беше потврдено дека „Gerald R. Ford“ се упатува да ѝ се придружи на „Abraham Lincoln“ и на дополнителни разурнувачи и воздушни капацитети што во изминатите недели се преместувале кон регионот. Тоа се вклопува во поширока слика на постепено „подигање на температурата“: ако разговорите не дадат резултат, воената инфраструктура веќе да биде на позиција и во рамки на командната зона на US Central Command (CENTCOM).
Во меѓувреме, сигналите од Техеран се дека нема лесно повлекување од клучните точки, а регионалната безбедносна слика дополнително се комплицира со воени активности и демонстрации на сила. Во ваков амбиент, секое придвижување на носач на авиони не е само логистика, туку порака – и кон Иран, и кон регионалните сојузници на САД, и кон домашната американска јавност дека „опцијата на маса“ не е само дипломатска.
Иако во медиумите се зборува за „очекувана интервенција“, во овој момент станува збор за опасно приближување до точката каде што дипломатијата и военото распоредување одат рака под рака: колку повеќе сили се во регионот, толку помал простор има за грешки, погрешни проценки и инциденти што можат да ја запалат искрата. Дури и ако не дојде до удар, самата концентрација на воена моќ ја крева цената на ризикот – за безбедноста, за енергетските пазари и за стабилноста на Блискиот Исток.