Четири години војна во Украина: Европа ветува поддршка, договор нема

Четири години војна во Украина ја затвораат годишнината без јасен пат до „одржливо решение“, додека бројките за загинатите и ранетите растат, а дипломатијата повторно се обидува да ја фати војната за ракав. На 24 февруари 2022 година руските сили влегоа во Украина од повеќе правци, отворајќи конфликт што се опишува како најголем на европско тло од 1945 година.

Воениот биланс, според студија што ја пренесуваат меѓународни медиуми и која ја цитираат регионални извори, се движи кон речиси два милиони воени жртви (убиени, ранети или исчезнати) на двете страни, при што најтешки загуби се припишуваат на руските сили, а големи загуби се наведуваат и кај украинската армија.

Цивилната цена е уште потврдо измерлива во извештаите на ОН: над 15.000 цивили се убиени и над 41.000 се повредени од почетокот на целосната инвазија, а меѓу жртвите се и стотици деца. ОН предупредуваат дека реалниот број е веројатно значително повисок од потврденото.

Зимата 2025–2026 ја изостри уште една фронтална линија – енергијата. ОН бележат систематски удари врз енергетската инфраструктура, со долги прекини на струја и греење, а во Киев, по јануарски напади, илјадници станови во повеќе од илјада повеќекатници останале без централно греење за остатокот од сезоната.

Во исто време, во Украина се чувствува замор, но и отпор кон идејата за мир „по секоја цена“, додека се најавува нова рунда разговори, со ограничени очекувања за брз пробив. Комеморациите се планирани и на места како Буча, каде што војната остави симболични и човечки траги што го усложнуваат секој политички компромис.

На годишнината во Киев се очекуваа и највисоки претставници на ЕУ, со порака дека поддршката останува, а паралелно таму престојуваше и првиот заменик-претседател на македонската влада и министер за европски прашања, Беким Сали, со најави за поддршка и размена на искуства во евроинтеграциите.

Од Брисел стигна заедничка порака дека целта е „сеопфатен, праведен и траен мир“ заснован на Повелбата на ОН и меѓународното право, со нагласување дека граници не се менуваат со сила и дека агресорот не смее да биде награден. Во истата рамка се најавува голем финансиски пакет за 2026–2027 и продолжување на воената и енергетската помош, но во пракса европското единство повторно се судира со внатрешни блокади: Унгарија (а во дел од мерките и Словачка) се спомнуваат како кочница за нови санкции и делови од поддршката.