Претседателот на Украина, Володимир Зеленски: „денес се навршуваат точно четири години откако Путин го освои Киев за три дена“.
Олександар ЛЕВЧЕНКО*
На 24 февруари 2022 година, Русија започна целосна воена инвазија на Украина. Тоа беше продолжение и ескалација на агресијата врз Украина што трае од 2014 година, кога руските трупи го нападнаа Крим, а потоа и Донбас. Русија ја започна оваа криминална војна за да ја уништи украинската државност и да го избрише идентитетот на украинската нација.
Русија изврши и продолжува да извршува воени злосторства и злосторства против човештвото. Поточно, од 2022 година, најмалку 15.172 украински цивили се убиени, вклучувајќи најмалку 684 деца. Во исто време, никој не ги зема предвид огромните загуби на цивилното население на Украина за време на разорното бомбардирање на Мариупол, како и десетиците илјади цивилни жртви во градот поради недостаток на греење, електрична енергија, вода и храна. Во пролетта 2022 година, за време на рускиот напад, според различни проценки, во градот загинаа 60-100 илјади украински цивили. Агресорот ќе мора да одговара за овие и други злосторства.
Во 2025 година, во Хаг беше основан Специјалниот трибунал за злосторство на агресија против Украина, кој има овластување да ги изведе пред лицето на правдата сите криминалци, без оглед на нивните функции.
За четири години војна во полн обем, Москва не постигна никакви стратешки цели. Поточно, во 2025 година, Русија планираше да го окупира целиот Донбас и да создаде „тампон зона“ во регионите Харков и Сум, но не успеа. Освојувањето на украинската земја ја чини Русија непропорционално големи загуби, кои веќе надминаа 1,26 милиони мртви и ранети. Во јануари 2026 година, Русија изгуби повеќе од 30.000 војници, но успеа да окупира само 0,04% од територијата на Украина.
Во текот на четирите години од војната, украинските сили уништија 11.700 руски тенкови, 24.100 оклопни возила и транспортери, 37.600 артилериски оружја, 435 борбени авиони, 350 борбени хеликоптери, 29 воени бродови и подморници, 4.350 крстосувачки, балистички и хиперсонични ракети и 146.000 беспилотни летала. Отпорот на Украина станува сè поефикасен.
2025 година беше првата година од војната во која загубите на руската армија го надминаа нивото на регрутирање нови војници. Украина не само што се брани, туку и возвраќа ударот. Во моментов, вооружените сили на Украина спроведуваат офанзивна операција на југот на земјата. Од јануари оваа година се ослободени околу 400 км² територија и осум населени места. Исто така, Украина ги интензивира своите напади со долг дострел врз руска територија. Во 2025 година беа извршени 719 вакви напади, што му нанесе штета на агресорот од 15 милијарди долари. Од слабост на фронтот, Русија започна воздушен терор против украинската позадина, обидувајќи се да предизвика хуманитарна катастрофа среде зима, но ниту таму не ја постигна својата цел.
Во исто време, во самата Русија расте длабока и системска економска криза. Во јануари, рускиот буџетски дефицит веќе достигна 22 милијарди долари, а приходите од нафта и гас се намалија за 50% на годишна основа. Овие и други факти докажуваат дека митот за „неисцрпноста“ на руските ресурси е исто толку пропагандна измама колку и митот за „непобедливоста“ на руската армија.
Украина има сигурни стратешки партнери кои обезбедуваат финансиска, воена и хуманитарна поддршка и ја зајакнуваат нејзината отпорност во соочувањето со агресорот. Киев ги отфрла апсурдните ултиматуми на Кремљ, но е подготвен да воспостави сеопфатен, праведен и траен мир преку дипломатија. За да ја принуди Москва сериозно да го сфати дипломатскиот процес, светот мора да ги зголеми санкциите и политичкиот притисок врз Русија, како и да ја зголеми поддршката за Украина. Единствената пречка за мир е Москва, која мора да ја почувствува вистинската цена на војната и реалните последици од избегнувањето на дипломатско решение.
Францускиот претседател Емануел Макрон даде изјава по повод четвртата годишнина од целосниот руски напад врз Украина. „Оваа војна е троен неуспех на Русија: воен, економски и стратешки. Го зајакна НАТО, чие проширување Русија сакаше да го избегне, ги обедини Европејците што сакаше да ги ослабне и ја разоткри кревкоста на империјализмот од друга ера“, напиша Макрон.
Францускиот претседател изјави дека Русија окупирала само 1% од украинската територија од стабилизацијата на фронтот во ноември 2022 година, по цена на убивање и ранување на 1,2 милиони нејзини војници, и дека сега регрутира луѓе на африканскиот континент за да ги испрати на украинскиот фронт, честопати без претходна обука. Францускиот лидер ја нарече Украина „прва линија на одбрана на континентот“.
Европскиот парламент објави резолуција по повод четвртата годишнина од воената агресија на Руската Федерација против Украина, во која се признава дека Русија води брутална, неиспровоцирана и неоправдана целосна војна против Украина од 24 февруари 2022 година и дека рускиот напад врз Украина започна во 2014 година со нелегалната окупација и анексија на Крим, по што следеше окупација на делови од регионите Донецк и Луганск. Се нагласува дека руската агресија сериозно ја поткопа европската и глобалната безбедност и дека е дел од поширока империјалистичка и експанзионистичка програма. Членовите на Европскиот парламент изјавија дека Русија продолжува неуморно да извршува ужасни воени злосторства против цивили. Од февруари 2022 година, илјадници украински деца се насилно депортирани или притворени од страна на Русите.
„Поразот на Украина би бил стратешки пораз за Европа, САД и целиот НАТО сојуз. На Украина ѝ е потребна потребна воена помош онолку долго колку што е потребно за да се запре нелегалната војна на Русија и да се врати суверенитетот и територијалниот интегритет на Украина во рамките на нејзините меѓународно признати граници. Украина не само што се брани себеси, туку и безбедноста на Европа како целина“, рекоа членовите на Европскиот парламент.
Како што заклучи претседателот на Украина, Володимир Зеленски: „денес се навршуваат точно четири години откако Путин го освои Киев за три дена“.
*Олександар ЛЕВЧЕНКО e поранешен украински амбасадор во Хрватска и Босна и Херцеговина