Инфлуенсерите до АВМУ: Регулација да, етикетирање и закани не

Спорот меѓу Здружението на инфлуенсери и креатори на дигитални содржини и АВМУ влегува во поостра фаза, откако во јавноста се отвори тезата дека дел од инфлуенсерите избегнуваат регистрација за да не се види кој ги финансира. Реакцијата доаѓа по изјава на директорот на АВМУ, а здружението возвраќа дека ваквите квалификации ја стигматизираат целата индустрија и ја туркаат дебатата од регулација кон јавно дискредитирање.

Во реакцијата се нагласува дека соработките со брендови и агенции се реализираат со договори, исплатите одат преку трансакциски сметки и се предмет на персонален данок, па затоа тврдењата за „црни пари“ и работа „на жими мајка“ се оценуваат како навредливи и опасни. Дополнително, се оспорува и наративот што ја приближува улогата на АВМУ до даночен надзор, со аргумент дека регулаторот не е орган за утврдување даночни обврски.

Особено чувствителен дел од спорот е тврдењето дека на компании и брендови им се испраќа порака дека смеат да соработуваат со инфлуенсери само ако се регистрирани. Од аспект на пазарот, ваквите сигнали создаваат конфузија, ја оптоваруваат деловната комуникација и директно удираат врз репутацијата на креаторите, во момент кога дигиталното рекламирање веќе е важен сегмент од маркетинг-индустријата. Здружението порачува дека не бега од транспарентност и регулација, но бара таа да биде законита, пропорционална и усогласена со европски практики.

Поширокиот контекст покажува дека темата не е нова. АВМУ уште во јануари 2026 јавно повика инфлуенсери, влогери, креатори на содржини и јутјубери кои ги исполнуваат законските критериуми да се регистрираат, повикувајќи се на измените во медиумската легислатива од 2023 година. Агенцијата наведе критериуми како присуство на видео-платформи, повеќе од 10.000 следбеници/претплатници, економски интерес, најмалку 24 содржини во последните 12 месеци и уредничка одговорност за содржините.

На веб-страницата на АВМУ веќе постои посебна секција за инфлуенсери/влогери, со регистар, правилник и водич, што значи дека институционалната рамка се гради и формално. Но токму тука е јадрото на судирот: дали примената на таа рамка се спроведува со правна јасност и јавна комуникација што не ги криминализира однапред субјектите што треба да се регулираат.

Оваа дебата веројатно нема да заврши со едно соопштение, бидејќи не се судираат само две позиции, туку две логики. Едната инсистира на транспарентност и надзор во сè повлијателниот дигитален простор, а другата предупредува дека регулацијата не смее да стане алатка за етикетирање, притисок и правна несигурност. За јавниот интерес, најважно е исходот да биде јасен: правила што важат за сите, но и институции што зборуваат со факти, а не со сомнежи.

Зачлени се на нашиот е-билтен