Skip to content
Конфликтот со Иран веќе се прелева од безбедносната сфера во економијата, а ако кризата потрае, меѓу првите последици за потрошувачите би можеле да бидат поскапите горива, повисоките сметки за енергија, поскапиот вештачки ѓубривен материјал, притисокот врз цените на храната и растот на трошоците за авионски билети и патувања. Оваа проценка се темели на движењата на нафтата и гасот, нарушувањата во транспортот и затворањата и ограничувањата на клучни воздушни и поморски рути во Блискиот Исток.
Најбрзо ударот обично се чувствува кај бензинот и нафтата. Цените на суровата нафта останаа близу повеќемесечни максимуми на 4 март, а Reuters објави и дека американскиот бензин веќе ја минал границата од 3 долари за галон, додека други проценки наведуваат дека подолга ескалација и нови прекини во снабдувањето би можеле дополнително да го турнат пазарот нагоре. Кога поскапуваат нафтата и гасот, растат и трошоците за производство на струја и греење, па притисокот се префрла и врз сметките за домаќинствата.
Следниот бран доаѓа преку земјоделството и храната. Пазарите предупредуваат дека конфликтот може да ја наруши понудата на ѓубрива и сулфур, а поскапите горива дополнително ги креваат трошоците за механизација, наводнување и транспорт. Тоа значи дека ценовниот удар не останува само кај производителите, туку постепено се префрла и на полиците во продавниците, особено ако кризата продолжи и ако снабдувањето преку Ормутскиот Теснец остане ограничено.
Поскапувањето не застанува тука. Воздушниот сообраќај веќе трпи силни нарушувања, со откажани летови, пренасочувања и повисоки трошоци за гориво, а Reuters и AP известуваат дека на дел од рутите меѓу Азија и Европа билетите веќе скокнале. Ако состојбата остане нестабилна, патувањето би можело да стане уште поскапо, не само поради авионските карти, туку и поради пошироките трошоци во туристичкиот сектор.