Зошто војната со Иран директно го погодува џебот на граѓаните

Војната со Иран почнува директно да се чувствува во економијата и во секојдневниот живот на граѓаните ширум светот, бидејќи конфликтот предизвикува раст на цените на нафтата, поскапување на транспортот и дополнителен притисок врз инфлацијата. Експертите предупредуваат дека токму енергијата е првата економска „жртва“ на ваквите геополитички кризи, што на крајот се одразува и на цените на горивата, храната и другите основни производи. 

Една од главните причини е стратешката важност на Ормутскиот теснец, клучна поморска рута низ која поминува околу 20 проценти од светската трговија со нафта и значителни количини природен гас. Секое нарушување на пловидбата во овој теснец веднаш предизвикува потреси на енергетските пазари, бидејќи земјите и компаниите стравуваат од недостиг на нафта и скок на цените. 

Токму тоа се случува и во актуелната криза. Нападите и заканите за бродовите во регионот доведоа до нагло намалување на поморскиот сообраќај и до поскапување на нафтата, која на светските пазари се искачи на околу 100 долари за барел. Со тоа се зголемуваат и трошоците за транспорт, производство и снабдување, што постепено се пренесува и врз цените што ги плаќаат потрошувачите. 

Дополнителен проблем е што нестабилноста на Блискиот Исток ја нарушува и глобалната логистика. Освен нафтата, од регионот се извезуваат и суровини како гас, ѓубрива и хемиски производи, па прекините во снабдувањето можат да доведат до раст на цените на храната и индустриските производи. Во некои делови од светот веќе се бележи поскапување на горивото и зголемен притисок врз трошоците за живот. 

Економските анализи покажуваат дека ваквиот енергетски шок може да ја забави и глобалната економија. Поради поскапата енергија се очекува умерено намалување на економскиот раст и дополнително зголемување на инфлацијата во многу земји, што значи дека последиците од конфликтот не се ограничени само на регионот на Блискиот Исток.