Skip to content
Black Cube во Словенија стана една од најтешките теми во пресрет на парламентарните избори закажани за 22 март, откако истражувачки извештаи, безбедносни проценки и политички реакции отворија сомнежи за можно странско мешање во кампањата. Досега е потврдено дека претставници на израелската приватна разузнавачка компанија Black Cube биле во Словенија, а словенечкиот премиер Роберт Голоб веќе испрати писмо до Урсула фон дер Лајен и Антонио Кошта со барање случајот да добие европска истрага. Во меѓувреме, изборната трка меѓу Голоб и опозицискиот лидер Јанез Јанша дополнително се заостри, па прашањето веќе не е само кој ќе победи, туку и дали европските демократии воопшто имаат доволно механизми да се одбранат кога сомнежите за влијание доаѓаат однадвор.
Она што во овој момент изгледа најцврсто утврдено е дека словенечката разузнавачка служба потврдила оти луѓе поврзани со Black Cube ја посетиле земјата, но не и дека официјално е потврдена средба со Јанша. Токму тука почнува спорниот дел од приказната. Истражувањето објавено од Мladina и партнерски автори тврди дека на 22 декември 2025 година имало средба меѓу претставници на компанијата и лидерот на СДС, по што неколку месеци подоцна во јавноста почнаа да излегуваат тајно снимени разговори на анонимна веб-страница, направени со метод што авторите го поврзуваат со претходни операции на Black Cube. Јанша првично негираше контакт со компанијата, а потоа призна дека имало средба со советник поврзан со Black Cube, но негираше каква било незаконитост или изборно местење.
Суштината на аферата е и во начинот на кој се појавија материјалите. Според истражувачите, дел од средбите биле организирани преку лажни профили и фирми, а објавените снимки требало да создадат впечаток на корупциска мрежа во власта токму пред гласањето. Голоб во писмото до Европската комисија тврди дека ваквите операции претставуваат „граве инстанца“ на манипулација и мешање во демократскиот процес, додавајќи дека словенечката агенција утврдила четири посети на претставници на Black Cube во последните шест месеци. Претседателката Наташа Пирц Мусар предупреди дека веќе објавените активности сериозно ги поткопуваат демократските темели на државата, без оглед кој е на власт, а министерката за надворешни работи Тања Фајон зборуваше за можен удар врз суверенитетот.
Токму затоа изборите во Словенија сега се читаат и како европски тест. Голоб побара случајот да биде разгледан и низ новите европски механизми за демократска отпорност, а Европскиот совет на 20 март ги повика земјите-членки и Европската комисија да ја засилат отпорноста кон странско мешање и обиди за поткопување на демократијата. Иако во заклучоците не е именувана конкретно Словенија, политичката порака е јасна: Брисел веќе го третира овој тип операции како хибридна закана. Дополнителна тежина на случајот му дадоа и изјавите на францускиот претседател Емануел Макрон, кој зборуваше за јасно и документирано мешање и дезинформации, како и присуството на мисија на ОБСЕ/ОДИХР, која уште од 4 март ги следи кампањата, медиумската средина и подготвеноста на институциите за хибридни закани. Во таква атмосфера, словенечките избори стануваат повеќе од национално гласање: проверка дали ЕУ навистина може да ги брани своите изборни процеси кога сомнежот е дека демократскиот натпревар се турка со методи што доаѓаат од сенка