Илија Пенушлиски замина, а Скопје остана без еден од своите најнежни хроничари

Илија Пенушлиски, еден од најреномираните македонски сликари, почина на 79-годишна возраст, а веста за неговата смрт на 20 март ја соопшти неговиот син Илија Митрев-Пенушлиски. Со неговото заминување не згасна само уште едно големо име од македонската ликовна сцена, туку и еден редок, тивок и препознатлив поглед кон Скопје, градот што го сакаше, го паметеше и со децении го претвораше во слика, спомен и внатрешен пејзаж.

Роден во Скопје во 1947 година, Пенушлиски дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Белград во 1971 година, а потоа бил на постдипломски студии на Прат институтот во Њујорк. Во текот на својата долга кариера имал бројни самостојни изложби во земјата и во странство, а јавноста го препознаваше како автор што никогаш не прифаќаше лесна убавина, туку сликарство со карактер, став и внатрешна напнатост. И кога работеше со градски мотиви, и кога ја отвораше интимата на просторот, неговите дела не изгледаа како разгледници, туку како сведоштва за еден свет што исчезнува пред очи.

Можеби затоа и неговата врска со Скопје остана толку силна и препознатлива. Во својата последна изложба „Градот“, поставена во галеријата „Акантус“, Пенушлиски зборуваше за градовите како опсесија и судбина, а за Скопје како за место што истовремено го сакал и тагувал по него. Во едно од неговите најпознати обраќања за таа изложба, градот не беше само мотив, туку жива материја што може да биде и волшебна и сурова. Токму во таа двојност беше и силата на неговото сликарство: да покаже дека убавината никогаш не е сосема одвоена од загубата.

Емотивната порака на неговиот син, дека живеел „без преправање, без оклоп“ и со длабок хуманизам, можеби е и најкраткиот, а најточен портрет на уметникот. Пенушлиски зад себе не остава само биографија со изложби и признанија, туку и многу потешко мерлива трага: чувство дека низ неговите слики Македонија гледаше еден поинаков, почувствителен и понекогаш поболен одраз на самата себе. Затоа неговото заминување не е само вест од културата, туку и загуба на еден глас што умееше да молчи на платно, а да каже многу.