Skip to content
Во рок од само неколку дена, Доналд Трамп испрати две сосема различни пораки за војната со Иран. На 20 март тој јавно кажа дека не сака примирје, туку исход што ќе оди подалеку од обично запирање на огнот. Само три дена подоцна, на 23 март, истиот тој Трамп објави дека ги одложува ударите врз иранската енергетска инфраструктура за пет дена, повикувајќи се на „многу добри и продуктивни разговори“ со Техеран. Така, од Белата куќа дојде слика дека нешто се договара, но без јасно кажано што точно е договорено.
Проблемот е што Техеран веднаш ја оттурна таа верзија. Иранското Министерство за надворешни работи јавно соопшти дека нема никаков дијалог со САД, а ирански официјални и полуофицијални медиуми повторија дека нема ни директни ни индиректни преговори за примирје. Наместо дипломатски пробив, иранската страна ја претстави американската порака како тактичко повлекување под притисок на пазарите и заканите за поширока енергетска војна во регионот.
Токму затоа приказната за „договорено примирје“ засега не стои. Она што е потврдено е само дека Трамп ги одложил планираните удари врз електраните и енергетските објекти во Иран и дека тоа го објаснил со наводни продуктивни контакти. Но не постои потврдена заедничка изјава, нема објавен договор, нема посредник што јавно кажал дека е постигнат прекин на огнот, а иранската страна изречно одбива да ја потврди американската верзија. Во превод, постои американско тврдење за разговори, но не и заеднички признаен процес на примирје.
Оваа конфузија не е само комуникациски проблем, туку дел од пошироката воена и политичка игра. Ден претходно Трамп му постави на Иран 48-часовен ултиматум да го отвори Ормускиот Теснец, заканувајќи се со удари врз енергетската инфраструктура. Иран возврати дека таков напад би предизвикал одговор врз енергетски и водни системи во регионот. Во таков контекст, американската најава за „разговори“ повеќе личи на привремено купување време и смирување на пазарите, отколку на вистински мировен договор.
Затоа хаотичноста во изјавите не е случајна. Таа покажува дека Вашингтон сака истовремено да изгледа и како сила што притиска, и како страна што остава простор за дипломатија. Но кога едната страна зборува за продуктивни разговори, а другата отворено вели дека разговори нема, тогаш нема примирје — има само паралелни наративи. А војните често стануваат уште поопасни токму во таквите моменти, кога политичките пораки почнуваат да звучат побрзо од фактите на терен.