Македонците и Србите ќе го спасуваат летото во Грција и Хрватска

Стравот од поширока војна на Блискиот Исток веќе почна да го менува туристичкиот распоред за летото, а ударот најнапред се чувствува во источниот Медитеран. Ројтерс објави дека во Грција веќе има забавување на предрезервациите, особено од Израел, земјите од Заливот, северна Европа и САД, додека EasyJet пријави пад на интересот за Турција, Кипар и Египет. Паралелно, британските и европските туроператори бележат пренасочување на побарувачката кон подалечни и, во перцепцијата на туристите, побезбедни дестинации како Шпанија, Италија, Малта и Хрватска.

Во таква слика, Грција најтешко ќе ги надомести оние пазари што доаѓаат со авион и резервираат порано, а најлесно ќе се потпре на блиските балкански гости што одлучуваат доцна и доаѓаат по копно. За Северна Македонија веќе постојат јасни показатели колку тој пазар ѝ значи на Грција: според податоците што ги пренесе Tornos News, повикувајќи се на SETE, бројот на посетители од Северна Македонија во Грција во 2023 достигнал околу 1,12 милиони, а околу еден милион од нив патувале во Централна Македонија. Во истиот пресек се наведува дека македонските туристи најчесто одат кон Халкидики, Пиерија и Солун, не само на летен одмор, туку и на викенд и шопинг-патувања.

Хрватска, пак, влезе во сезоната со поинаква предност. Тамошниот туристички сектор признава дека глобалните конфликти и повисоките трошоци ги тераат туристите да чекаат до последен момент, но истовремено се потпира на тоа што земјата е блиска, достапна по пат и сè уште се перципира како безбедна дестинација. Туристичкиот министер Тончи Главина деновиве изјави дека резервациите се забавени како и во многу други земји, но дека близината до клучните пазари, квалитетот на понудата и ценовната конкурентност остануваат хрватска предност. Од туристичкиот сектор на Крк, пак, излегоа и со тврдење дека во само неколку дена резервациите за одмор во Хрватска скокнале за 40 отсто, токму затоа што дестинацијата се смета за сигурна и лесно достапна по копно.

Тука влегува и српскиот фактор. Хрватската државна статистика покажува дека и во декември 2025 туристите од Србија биле меѓу поважните странски пазари во земјата, со 3,2 отсто од сите странски ноќевања на национално ниво, а во Загреб нивниот удел достигнал 5,9 отсто. Тоа не е летен пресек, но покажува дека српскиот пазар не е маргинален, туку доволно присутен за да биде важен токму во години кога се чекаат last-minute гости и кога автомобилските пазари стануваат повредни од авионските.

Затоа ова лето и Грција и Хрватска најверојатно нема да го чекаат спасот од далечните пазари што први замрзнуваат при геополитичка криза, туку од соседството. За Грција тоа значи северните крајбрежја и традиционалниот прилив од Македонија. За Хрватска тоа значи поблиски европски и регионални гости, меѓу кои Србија останува еден од пазарите што најлесно можат да реагираат во последен момент. Летото, барем засега, сè повеќе се сели од раните авионски резервации кон доцните одлуки на туристите што можат да тргнат со автомобил уште утре.