Светот преплавен со милиони фалсификувани банкноти

Фалсификувањето пари, една од најстарите криминални активности, во 21 век добива нова димензија преку употреба на напредна технологија и, според анализи на финансиски институции, дури и државно поддржани програми, пренесува Хина.

Според проценките на американското Министерство за финансии, во оптек во секој момент циркулираат меѓу 70 и 200 милиони лажни долари, што значи дека на секои 10.000 оригинални банкноти се појавува по една фалсификувана. Во Европа ситуацијата е релативно под контрола, иако операцијата на Европол „DECOY III“ во февруари 2026 година спречи влез на околу 1,2 милијарди евра фалсификувани пари, при што беа пресретнати над седум милиони банкноти и монети.

Европската централна банка (ЕЦБ) наведува дека најчесто се фалсификуваат банкнотите од 20 и 50 евра.

Како една од најсериозните закани се посочува Северна Кореја и т.н. „супердолар“. Се верува дека уште од крајот на 1970-тите, по државна наредба, земјата произведува висококвалитетни фалсификати на индустриско ниво со цел финансирање на своите нуклеарни и ракетни програми. Овие банкноти се толку прецизни што тешко се откриваат на меѓународните пазари и често се дистрибуираат преку дипломатски канали во мешавина со оригинални пари. Освен доларот, во последните години се појавија и висококвалитетни фалсификати на банкнотата од 200 евра.

Како одговор на растечките ризици, САД и ЕЦБ постојано ги унапредуваат заштитните елементи на валутите, а во процесот сè повеќе се користи и вештачка интелигенција. Новите „супербанкноти“, изработени со 3Д-печатење, се детектираат преку ВИ-алгоритми кои ги препознаваат неправилностите во реално време.

Иако физичките фалсификати се под сè построга контрола, експертите предупредуваат дека одредени региони и понатаму остануваат ризични транзитни точки за нелегални финансиски текови.

Според прогнозите, до 2035 година готовината би можела да падне на само 5 отсто од вкупните плаќања. Сепак, преминот кон дигитални валути отвора нови прашања за приватноста, бидејќи за разлика од кешот, секоја дигитална трансакција остава трага до која можат да пристапат институции и приватни компании.