Skip to content
На 9 Мај, денот кога Европа ја одбележува победата над фашизмот и крајот на едно од најмрачните поглавја во историјата, Кочани повторно маршираше.
По 42. пат, родителите и роднините на младите кои загинаа во трагичниот пожар во дискотеката „Пулс“ излегоа на улиците, не само за да се сеќаваат, туку и за да потсетат дека нивната битка сè уште трае.
Во симболиката на датумот лежи и најсилната порака на „Маршот за ангелите“. Ако 9 Мај претставува победа над идеологијата на омразата, насилството и системското обезвреднување на човечкиот живот, тогаш родителите од Кочани денес бараат поинаква, но суштински слична победа – победа над системот што дозволил нивните деца да влезат во објект кој, според истрагите, работел без соодветни услови, со сериозни безбедносни пропусти, пренатрупаност и сомнежи за корупција и институционална негрижа.
Нивниот марш не е само комеморација. Тој е отпор против заборавот. Родителите отворено порачуваат дека нема да дозволат трагедијата да се сведе на уште една колективна траума која ќе избледи во дневнополитичкиот шум. Во секој нивни чекор има обид да се порази молкот, рамнодушноста и чувството дека во Македонија никој не одговара кога ќе згаснат десетици млади животи.
Токму затоа врската со Денот на победата над фашизмот е повеќе од календарска коинциденција. За семејствата на жртвите, „победата“ денес значи правда што нема да биде селективна, истрага што нема да застане на пониските ешалони и судска разрешница што нема да остави впечаток дека системот повторно се штити самиот себеси. Нивната борба е насочена против она што го доживуваат како современа форма на општествена нечовечност – држава во која профитот, врските и корупцијата стануваат поважни од безбедноста на граѓаните.
Во јавноста, случајот „Пожар во дискотека во Кочани“ одамна престана да биде само локална трагедија. Тој се претвори во симбол на наталожениот гнев кон институциите и чувството дека државата реагира дури кога ќе се случи катастрофа. Затоа и очекувањата за „победа“ се многу пошироки од самите судски пресуди. Граѓаните очекуваат конечно да се воспостави принцип дека законите важат за сите, дека институционалната негрижа има цена и дека човечкиот живот не смее да биде колатерална жртва на корупцијата и политичките компромиси.
Маршот во Кочани, кој се одржува речиси секоја сабота од трагедијата наваму, стана редок пример на истрајна граѓанска меморија. Во него има и тага, и револт, но и обид од болката да се создаде општествен притисок за промена. Родителите не маршираат затоа што веруваат дека времето лечи. Тие маршираат затоа што стравуваат дека времето заборава.