2.500 луѓе со мултипла склероза во Македонија, системот се буди

Мултипла склероза во Македонија е дијагноза со која живеат околу 2.500 луѓе, а на одбележувањето на Светскиот ден на мултипла склероза во Скопје, Националното здружение за МС, Клиниката за неврологија и Фондот за здравствено осигурување најавија три важни чекори: поголем буџет за лекови, регионални центри за терапија и поголема поддршка за пациентките што сакаат мајчинство.

Според податоците презентирани од Клиниката за неврологија, во 2025 година биле регистрирани 115 новодијагностицирани пациенти со мултипла склероза. Тоа покажува дека бројот на откриени случаи расте, но и дека навремената дијагноза станува едно од најважните прашања за пациентите. Клиниката најавува набавка на нов апарат за магнетна резонанца, кој треба да го скрати времето за поставување дијагноза и следење на болеста.

Најконкретната новина е стартот на децентрализацијата на грижата за пациентите. Пилот-програмата почнува во три јавни здравствени установи: ГОБ „8 Септември“ во Скопје, Клиничката болница во Штип и Специјализираната болница „Свети Еразмо“ во Охрид. Целта е терапијата да се доближи до пациентите, особено до оние што досега морале да патуваат до Скопје за третман и контроли.

Буџетот за лекови за мултипла склероза за 2026 година е зголемен на 451 милион денари. Според најавите, тоа треба да овозможи повеќе од 1.020 пациенти да добиваат терапија, а близу 600 од нив да бидат на високоефикасна модифицирачка терапија, насочена кон спречување релапси и долгорочен инвалидитет.

Мултипла склероза е хронична невролошка состојба при која имуниот систем ги напаѓа мозокот и ’рбетниот мозок. Симптомите се различни кај секој пациент, но често вклучуваат проблеми со видот, замор, отежнато одење и рамнотежа, вкочанетост или слабост во рацете и нозете. Болеста нема лек, но раната и соодветна терапија може да ги намали симптомите, да спречи релапси и да го подобри квалитетот на живот.

Во светот, според Atlas of MS на MS International Federation, со мултипла склероза живеат околу 2,9 милиони луѓе. Глобалните податоци покажуваат дека бројот на лица со МС расте, делумно и поради подобра дијагностика и подобро следење на пациентите.

Во Македонија, покрај терапијата, посебен фокус добива и мајчинството кај жените со мултипла склероза. На настанот беше претставена првата локализирана брошура за бременост и мајчинство кај пациентките со МС, а истражување меѓу членките на здружението покажало дека дел од жените се двоумат или се откажуваат од планирање семејство не поради биолошка неможност, туку поради страв од влошување на состојбата и недостиг од јасни информации.

Пациентите и здружението затоа не бараат само лекови. Бараат систем што ќе препознае дека мултипла склероза не е само дијагноза во картон, туку состојба што го менува секојдневието, работата, семејните планови, движењето, психолошката сигурност и достоинството на луѓето што живеат со неа.