Спилберг за новиот филм: Вонземјаните се тука, од секогаш биле

Стивен Спилберг повторно се враќа на темата што го направи еден од најважните режисери во историјата на научната фантастика – вонземјаните, НЛО-феноменот и прашањето дали човештвото навистина е само во универзумот.

Но, овојпат Спилберг не зборува само како режисер. Во промоцијата на својот нов филм „Disclosure Day“, тој отиде чекор подалеку и јавно кажа дека верува оти вонземјаните не само што ја посетиле Земјата, туку дека можеби се тука и денес.

„Верувам дека биле тука и дека се тука. Кој знае, можеби отсекогаш биле тука“, порача Спилберг во интервјуто во кое зборуваше за новиот филм.

Изјавата веднаш предизвика силни реакции, бидејќи доаѓа од човекот кој со децении ја обликуваше колективната имагинација за контактот меѓу луѓето и вонземскиот живот. Од „Блиски средби од трет вид“, преку „E.T.“, па сè до „Војна на световите“, Спилберг неколкупати се навраќаше на истата опсесија: што ќе се случи ако човекот конечно сфати дека не е сам?

„Disclosure Day“ ја поставува токму таа дилема, но во многу помрачен и посовремен контекст. Филмот не е класична приказна за прв контакт, туку трилер за тајни, документи, моќни структури и обид да се спречи вистината да стигне до јавноста.

Во центарот на приказната е можноста некој да поседува цел архив на визуелни докази за она што се случувало во последните осум децении — снимки, податоци, сведоштва и материјали поврзани со НЛО-феноменот. Главното прашање на филмот е едноставно, но опасно: што ако некој реши сето тоа да го објави одеднаш, пред целиот свет?

Токму од таа идеја Спилберг гради приказна што повеќе личи на политички и параноичен трилер од 1970-тите отколку на класичен спектакл за вонземјани. Наместо чудење пред непознатото, филмот се занимава со стравот од вистината, со контролата врз информациите и со прашањето кој има право да одлучи што смее да знае човештвото.

Во филмот игра Емили Блант, која ја толкува улогата на жена чиј живот се менува по необјасниво искуство. Во актерската екипа се и Џош О’Конор, Колин Фирт, Ив Хјусон и Колман Доминго. Станува збор за голем студиски проект на Спилберг, со јасна амбиција да ја врати старата летна кино-магична формула, но со тема што денес звучи многу пореално отколку пред неколку децении.

Она што го прави „Disclosure Day“ посебен не е само темата за вонземјани, туку моментот во кој филмот се појавува. Последните години во САД се одржаа јавни расправи за НЛО, односно за UAP-феноменот, беа објавени декласифицирани снимки и сведоштва, а темата повторно влезе во главниот политички и медиумски простор. Она што некогаш беше маргина, денес сè почесто се третира како прашање на национална безбедност, технологија и транспарентност.

Спилберг токму тука ја гледа силата на приказната. За него, НЛО-феноменот не е само фантазија, туку нешто што ги обединува луѓето во едно заедничко прашање: дали е можно невозможноста да биде вистинита?

Режисерот признава дека самиот никогаш немал лично паранормално искуство или директна средба, но вели дека неговото верување произлегува од сè што слушал, гледал и истражувал низ годините — сведоштва, документарци, конгресни расправи и огромниот број приказни што се таложат околу оваа тема.

Токму затоа неговата изјава не треба да се чита како научен доказ, туку како силна лична позиција на автор кој речиси половина век ја претвора темата за вонземјаните во филмски јазик. Спилберг не тврди дека носи конечен доказ, но јасно кажува дека неговата интуиција и неговото животно истражување го водат кон верување дека човештвото не е само.

Во филмска смисла, ова е враќање на Спилберг кон неговата најпрепознатлива територија. Но за разлика од „E.T.“, каде вонземјанинот беше нежна, емотивна и речиси детска фигура, „Disclosure Day“ се движи во многу постудена зона. Овде непознатото не доаѓа само како чудо, туку како закана за целиот поредок на вистината.

Филмот поставува прашање што денес звучи исклучително современо: ако вистината постои, дали институциите би ја објавиле или би ја сокриле за да спречат хаос? Ако јавноста дознае дека човештвото не е само, дали тоа би донело ослободување или паника? И кој би имал моќ да управува со такво откритие?

Токму овие прашања го одвојуваат новиот филм од класичната научна фантастика. „Disclosure Day“ не е само приказна за вонземјани, туку приказна за довербата во институциите, за медиумите, за контролата на информациите и за тоа колку вистина може да поднесе едно општество.

Во време кога дезинформациите, теориите на заговор и недовербата во официјалните институции се дел од секојдневието, Спилберг ја користи темата за вонземјаните како огледало за современиот свет. Вистинското прашање можеби не е дали вонземјаните се тука, туку дали луѓето би знаеле што да прават со вистината ако таа конечно им биде покажана.

Затоа изјавата на Спилберг дека „тие се тука“ одекна толку силно. Таа е дел од маркетингот на филмот, но и продолжение на неговата лична митологија како режисер кој секогаш гледаше кон небото и се прашуваше што има зад него.

Со „Disclosure Day“, Спилберг не нуди едноставен одговор. Тој повторно го поставува старото прашање, но во ново време: што ако вонземјаните не се иднина, туку минато што човештвото сè уште не смее да го признае?