Мигрантски центри надвор од Европската унија станаа новата линија на судир меѓу европските лидери, откако францускиот претседател Емануел Макрон и шпанскиот премиер Педро Санчез во петокот во Брисел остро ја критикуваа идејата за таканаречени „return hubs“ за мигранти чии барања за азил се одбиени. Додека 19 лидери во ЕУ поддржаа декларација за побрзо користење на новите правила за враќање мигранти, Париз и Мадрид предупредија дека таквата политика е неефикасна, скапа и спротивна на европските принципи.
Макрон ја постави дилемата директно: дали Европа што испраќа луѓе во трети земји, во кои тие никогаш не стапнале, сè уште се држи до вредностите на кои е изградена. Францускиот претседател рече дека не е сигурен оти тоа е „нашата Европа“ и додаде дека досега не видел пример таков модел да функционира.
Идејата за мигрантски центри надвор од ЕУ добива сè поголема политичка поддршка во дел од Унијата. Коалиција предводена од Данска и Италија бара побрзо да се оди кон решенија во трети земји, со цел таму да се префрлаат лица чии барања за азил се одбиени. Новата европска регулатива за враќање, која дел од западните медиуми ја опишуваат како најстрог миграциски закон досега, отвора простор за таков пристап.
Но Макрон и Санчез гледаат сосема поинаков ризик. За нив, префрлањето мигранти во земји надвор од ЕУ не е само техничко решение за миграцискиот притисок, туку политички сигнал што може да ја наруши европската кредибилност кон земјите на потекло и транзит, особено кон африканските држави.
Францускиот претседател нагласи дека Франција поддржува построга и поефикасна политика за враќање на нерегуларни мигранти, но повлече црвена линија кај физичко префрлање луѓе во далечни земји. Според него, проблемот е што лица кои не можат или не сакаат да се вратат во земјата на потекло би биле испратени во трета држава што ќе ги прифати за пари.
Санчез беше уште покатегоричен. Шпанскиот премиер ги оцени овие центри како „апсолутно неефикасен“ и „безвреден“ одговор на нерегуларната миграција. Тој предупреди дека таквата политика може да потроши значителни економски ресурси, а Европа, како што рече, нема премногу простор за расфрлање со пари.
За Макрон, прашањето е и морално и практично. Тој предупреди дека не може истовремено да се зборува за партнерство, инвестиции и соработка со африканските земји, а потоа европски пари да се насочуваат кон изградба на мигрантски центри на нивна територија. Таквиот пристап, според него, тешко може да се брани како политика на кредибилитет и еднакво партнерство.
Судирот доаѓа во момент кога ЕУ бара поостри механизми за контрола на миграцијата, под притисок на десницата и на земјите што инсистираат на побрзи депортации. Но дебатата околу мигрантските центри покажува дека европското единство околу миграцијата останува кревко: за едни тоа е „иновативно решение“, за други опасен чекор кон изнесување на европската одговорност надвор од европска територија.
