Skip to content
Манифести за вештачката интелигенција сè почесто пристигнуваат директно од луѓето кои ги водат најмоќните технолошки компании во светот. Марк Закерберг последен се приклучи на овој тренд со текст долг околу 6.500 зборови во кој ја изложува својата визија за иднината со суперинтелигенција. Пред него свои големи визии објавија Сем Алтман од OpenAI и Дарио Амодеи од Anthropic. Зад оптимистичките предвидувања, сепак, се отвора едно поважно прашање, зошто луѓето кои ја создаваат технологијата истовремено толку силно се обидуваат да ја дефинираат приказната за тоа што таа ќе му донесе на светот?
Закерберг на 10 август го објави текстот „Иднината е за сите“, во кој тврди дека човештвото се приближува до момент кога суперинтелигенцијата ќе може да им даде на луѓето способности кои денес изгледаат недостижни.
Неговата главна теза е дека таквата технологија не треба да биде концентрирана во рацете на неколку компании или институции, туку да биде широко достапна.
Според неговата визија, вештачката интелигенција би можела да им помогне на луѓето да создаваат нови бизниси, да учат побрзо, да доаѓаат до нови научни откритија и да го подобрат квалитетот на животот. Закерберг ја поставува индивидуалната моќ како централна точка на идниот развој и тврди дека најбезбедниот систем е оној во кој технологијата не е концентрирана на едно место.
Но ваквите текстови не се новост.
Сем Алтман уште во септември 2024 година го објави есејот „Ерата на интелигенцијата“, во кој предвиде дека напредната вештачка интелигенција во следните децении ќе им овозможи на луѓето да прават работи кои претходните генерации би ги сметале за магија.
Неговата визија исто така беше изразито оптимистичка, со идеја дека поголемата интелигенција ќе донесе научен напредок, економски раст и поголема човечка способност.
Дарио Амодеи од Anthropic оди уште подалеку.
Во својот есеј „Machines of Loving Grace“ тој опишува свет во кој моќната вештачка интелигенција може драматично да ја забрза медицината, биологијата, економскиот развој и образованието.
Но во јануари годинава објави и втор голем текст, „The Adolescence of Technology“, со многу потемна страна на приказната. Во него предупредува дека истата технологија може да донесе биолошки закани, масовен надзор, автономни системи што излегуваат од човечка контрола и огромни политички последици.
Разликите меѓу овие визии се важни затоа што не станува збор само за филозофски размислувања.
Луѓето кои ги пишуваат овие текстови истовремено управуваат со компании кои инвестираат десетици милијарди долари во развојот на системите за кои пишуваат. Нивните ставови влијаат врз инвеститорите, политичарите, регулаторите и јавноста, но и врз начинот на кој нивните компании ги претставуваат сопствените производи.
BBC во анализата за овој нов жанр на технолошки манифести разговара со економистот Ноа Смит, кој оценува дека дел од директорите навистина веруваат оти се наоѓаат во историски момент и чувствуваат обврска да се обидат да ја насочат технологијата.
Но професорот по бизнис Роб Лалка од Универзитетот Тулејн гледа и поинаква причина.
Според него, времето во кое Закерберг го објавува својот манифест не е случајно. Незадоволството од вештачката интелигенција расте поради стравот за работните места, влијанието врз животната средина и концентрацијата на економска моќ во неколку големи компании. Во таква атмосфера, оптимистичкиот манифест може да биде и обид јавноста да се убеди дека придобивките ќе бидат поголеми од ризиците.
Токму тука овие текстови стануваат повеќе од лични размислувања.
Тие се и борба за тоа кој ќе ја напише првата верзија на историјата на вештачката интелигенција.
Закерберг инсистира дека суперинтелигенцијата треба да биде достапна на што повеќе луѓе. Амодеи предупредува дека моќната технологија бара многу посилни безбедносни ограничувања. Алтман ја претставува вештачката интелигенција како следната голема фаза на човечкиот напредок.
Секој од нив, на различен начин, ја објаснува иднината преку модел што истовремено се совпаѓа со стратегијата на компанијата што ја води.
Затоа прашањето не е само дали нивните предвидувања ќе се остварат.
Многу поважно е кој ќе одлучува како ќе изгледа таа иднина, колкав дел од моќта ќе остане кај компаниите што ја градат технологијата и колку простор ќе имаат државите, јавноста и независните институции да поставуваат правила.
