Skip to content
Новите членки на Европската Унија би можеле да се соочат со ограничување на правото на глас и запирање на европските средства ако по пристапувањето отстапат од демократските стандарди. Европската комисија предлага заштитни механизми со кои обврските преземени во преговорите би продолжиле да важат и откако земјата ќе стане членка. Предлозите допрва треба да добијат согласност од сегашните членки.
Еврокомесарката за проширување Марта Кос ги опиша овие клаузули како „полиса за осигурување“ што би ѝ овозможила на Унијата да реагира кога ќе се прекршат правилата.
Според неа, земјите што ќе ги почитуваат преземените обврски нема да ги почувствуваат заштитните механизми. Целта е да се спречи назадување во владеењето на правото, демократијата и основните европски вредности по приемот во ЕУ.
„Мора да бидеме сигурни дека по пристапувањето никогаш повеќе нема да паднат под тие стандарди“, порача Кос, објаснувајќи дека предлогот произлегува од претходните искуства на Унијата.
Одделно од овие механизми, Комисијата предлага новите членки да преземат политичка обврска дека во ограничен период нема да ги блокираат идните проширувања поради билатерални спорови.
Кос појасни дека оваа обврска нема да биде дел од пристапните договори, туку од посебна политичка декларација. Тоа е важна разлика: предлогот не значи општо укинување на ветото, ниту автоматско одземање на правото на глас на новите членки.
За Македонија, значењето на оваа идеја е во обидот билатералните спорови да не се пренесуваат во идните процеси на проширување. Но предложената декларација се однесува на земјите што допрва ќе влезат во ЕУ и сама по себе не ги менува позициите или правата на сегашните членки.
Комисијата предлага и кандидатите постепено да се вклучуваат во одделни европски политики пред формалното членство, доколку ги исполнуваат потребните услови. Таквата интеграција би можела да биде повлечена ако земјата отстапи од обврските.
Со предлозите, Брисел настојува истовремено да го придвижи проширувањето и да им понуди гаранции на сегашните членки дека приемот на нови држави нема да ја ослаби способноста на Унијата да одлучува и да ги заштитува сопствените правила.
