Skip to content
Во интервју за Рацин.мк, генералната секретарка на НАТО Радмила Шекеринска вели дека денеска Северна Македонија е извозник на безбедност во регион, и пошироко, во кој некој актери сакаат да го вратат времето назад. Таа вели дека во сѐ поопасен свет, НАТО е будно и сојузничките сили во Европа го прилагодувааат и ќе продолжат да го прилагодува распоредот на силите на НАТО секогаш кога е потребно за да се обезбеди безбедноста на сите сојузници.
По неколку години полноправно членство, што конкретно доби Северна Македонија од НАТО? Не во формални документи, туку во практична безбедност, стабилност и меѓународна позиција?
Да се биде дел од НАТО значи дека Северна Македонија има 31 пријател и сојузник покрај себе, за да ве чува безбедни во еден сѐ поопасен свет. Никој не е сам во НАТО. Членството во НАТО носи конкретни придобивки за нашата безбедност секој ден, на пример, грчки и италијански борбени авиони патролираат за да го одржат воздушниот простор и населението на земјата безбедни.
Да се биде сојузник на НАТО, исто така, подразбира придонес кон евроатлантската безбедност. Нашите војници служат во Напредните копнени сили на НАТО во Бугарија и Латвија и ние продолжуваме да играме многу важна улога во обезбедувањето стабилност на Западен Балкан, со 70 војници кои служат во КФОР, мировната мисија на НАТО во Косово. Исто така, Северна Македонија сега е извозник на безбедност. КФОР е клучен фактор за регионалната стабилност, бидејќи помага да се одржи безбедна и сигурна средина за сите луѓе што живеат во Косово, под долгогодишен мандат на ОН.
Северна Македонија издвои повеќе од 2% од својот БДП за трошоци за одбрана во 2025 година, а сојузниците мора да продолжат да бидат на јасен и кредибилен пат за да достигнат 5% од трошоците за одбрана и поврзани со одбраната до 2035 година, како што беше договорено на Самитот на НАТО во Хаг минатиот јули. Треба да инвестираме повеќе за да осигуриме дека можеме да продолжиме да одвраќаме и да се браниме од оние кои би ни наштетиле.
За време на неговата посета на Македонија, генералниот секретар Руте ѝ се заблагодари на нашата земја за нејзината силна поддршка на Украина додека таа продолжува да се брани од руската агресија. Оваа поддршка прави разлика.
Северна Македонија сега е извозник на безбедност.
Руската инвазија на Украина и конфликтот на Блискиот Исток го редефинираат глобалниот безбедносен баланс. Дали Македонија и НАТО имаат јасен безбедносен план во случај на директна или индиректна ескалација на ризиците за Балканот? Дали граѓаните треба да се плашат од сајбер напади, енергетски притисоци или можен воен конфликт? Колку реално би реагирал НАТО доколку овие ризици го допрат нашиот регион?
Одвраќањето и одбранбениот став на НАТО остануваат силни во сите домени, вклучително и кога станува збор за воздушна и ракетна одбрана. Успешно пресретнавме балистички ракети што се упатуваа кон Турција од Иран во четири одделни наврати. Нашите војски остануваат будни, а нашиот Врховен командант на сојузничките сили во Европа го прилагодуваше и ќе продолжи да го прилагодува распоредот на силите на НАТО секогаш кога е потребно за да се обезбеди безбедноста на сите сојузници. Продолжуваме многу внимателно да ја следиме ситуацијата на Блискиот Исток. Генералниот секретар на НАТО и јас сме во редовен контакт со сојузничките лидери и со лидерите од партнерите на НАТО низ регионот.
Од 1990-тите до денес, Алијансата го поддржува мирот и стабилноста низ целиот Западен Балкан. Регионот е од стратешко значење за НАТО. Нашата посветеност е цврста. Постојат некои актери во регионот и пошироко, кои сакаат да го вратат времето назад и да го анулираат напредокот што е постигнат во Западен Балкан. И покрај низата безбедносни предизвици со кои се соочуваме, никогаш не смееме да дозволиме мирот да биде загрозен.
Актери во регионот и пошироко сакаат да го вратат времето, нема да дозволиме мирот да биде загрозен.
Бевте дел од раководството што ја донесе Северна Македонија во НАТО, а денес го претставувате НАТО пред сите негови членки, вклучително и Северна Македонија. Од тоа двојно искуство, што научивте за вистинската моќ на НАТО, но и за ризиците што постојат за Алијансата? И каква порака им испраќате на граѓаните дома кои ја мерат безбедноста преку сопствениот секојдневен живот, а не преку геополитички говори и настани?
Патот на Северна Македонија кон членство во НАТО беше долг и комплексен и не без свои предизвици. Навистина беше доста долго патување, кое бараше политичка храброст и лидерство. Сето ова беше водено со трпение и чувство на решителност, со две испреплетени цели на ум. Да се направи Северна Македонија побезбедна и исто така да се биде сигурен придонесувач кон безбедноста, во регионот на Западен Балкан и пошироко.
Горда сум што служам и давам свој придонес во НАТО, работејќи со сите 32 сојузници на НАТО за да се осигураме дека НАТО останува силен и обединет. Толку многу работи се во прашање. Имаме должност да ги браниме нашите нации, нашите луѓе и нашиот начин на живот.
Зборувајќи за нашата земја и нашите граѓани, се сеќаваме што се случува кога вашата безбедност е доведена во прашање, кога се соочувате со војна и конфликт. Затоа, знаеме дека безбедноста е она што ги темели сите аспекти на секојдневниот живот. Но, слободата не доаѓа „бесплатно“. Од суштинско значење е да инвестираме повеќе во нашата безбедност, за да можеме да обезбедиме дека ќе продолжиме да ги заштитуваме и – доколку е потребно – да браниме една милијарда граѓани што живеат низ евроатлантската област. Како граѓанка, горда сум што нашата земја се справи со предизвиците.