Што Путин мисли, Медведев кажува

Медведев делува како глас што го изразува она што Кремљ не е секогаш подготвен официјално да го каже. Изјавите на Медведев имаат јасно изразена внатрешнополитичка функција – да ја мобилизираат и радикализираат руската публика.

Олександар ЛЕВЧЕНКО*

Деновиве, финските власти го задржаа бродот „Фитбург“, брод на пат од Русија кон Израел, под сомнение дека го оштетил телекомуникацискиот кабел што се протега низ Финскиот Залив од Хелсинки до Естонија. Во последниве години, во Балтичкото Море имаше голем број инциденти што вклучуваа оштетување на комуникациските и енергетските кабли. ЕУ и НАТО веруваат дека Русија стои зад овие инциденти. Најпознати случаи беа оштетувањето на подморскиот гасовод „Балтикконектор“ и енергетскиот кабел „Естлинк 2“ во Финскиот Залив. По овие инциденти, голем број земји-членки на НАТО ја започнаа мисијата „Балтичко набљудување“, која патролира во клучните области на Балтичкото Море за заштита на подводната инфраструктура.

Балтичкото море зона на специјална војна

Многу инциденти што вклучуваат оштетување на подводната инфраструктура во Балтичкото Море се припишуваат на руските дејствија. Целта на Москва во ваквите дејствија е да создаде атмосфера на неизвесност и притисок врз земјите од ЕУ и НАТО. Оштетувањето на каблите или цевководите може да се користи како алатка за хибридна војна за да се поткопа довербата во безбедноста на регионот и да се тестира одговорот на западноевропските влади. Исто така, ѝ овозможува на Москва да ја демонстрира способноста да влијае на критичните системи без директен воен конфликт. Екипажот на танкерот „Игл С“, дел од руската „флота во сенка“, беше обвинет за саботажа и грубо мешање во телекомуникациите. Овој брод го оштети енергетскиот кабел „Естлинк 2“ помеѓу Финска и Естонија на 25 декември минатата година. Слични случаи покажуваат дека руските бродови можат да се користат како инструмент за скриен притисок. Тие претставуваат ризик за енергетската и комуникациската безбедност на целиот регион. Во моментов, политичкиот и безбедносниот контекст, обликуван од низа претходни инциденти во Балтичкото Море, вклучувајќи ја и штетата на „Балтикконекторот“ и „Естлинк 2“, не ни дозволува целосно да ја исклучиме верзијата за намерно мешање. Повторувањето на ваквите инциденти предизвикува сомнежи за Русија, дури и во отсуство на директни докази за нејзина вмешаност. Лансирањето на мисијата „Балтичко набљудување“ покажува дека земјите од балтичкиот регион сериозно ги проценуваат заканите за подводната инфраструктура. НАТО ја смета заштитата на каблите и цевководите како дел од колективната безбедност. Патролирањето во клучните области на Балтичкото Море има за цел да одврати потенцијална саботажа. Исто така, ја покажува подготвеноста на сојузниците да дејствуваат заедно против хибридните предизвици. За балтичките земји и целиот регион, сегашниот инцидент е потсетник за потребата од инвестирање во заштитата на инфраструктурата. Ова вклучува технички решенија и меѓународна координација. Важно е не само да се реагира на штетата, туку и да се создадат системи за рано предупредување и заеднички истраги. Таквиот пристап ќе ги намали ризиците и ќе ја зголеми отпорноста на регионот на хибридни закани. Хибридните акции често се спроведуваат намерно во „сивата зона“ помеѓу несреќата и саботажата. Ова го комплицира примената на меѓународното право и механизмите за колективен одговор на НАТО или ЕУ. Во исто време, недостатокот на брз одговор може да поттикне понатамошни инциденти.

Провокаторот Медведев

Поранешниот руски претседател Д. Медведев се заканува дека ќе го киднапира германскиот канцелар Фридрих Мерц. Euronews објави дека заменик-шефот на рускиот Совет за безбедност, одговарајќи на прашање од руската новинска агенција ТАСС во врска со ситуацијата со киднапирањето на венецуелскиот претседател, зборувал за можноста за повторување на „специјалната операција“ во други делови од светот, особено во Германија. Д. Медведев рече дека „киднапирањето на истиот неонацист Ф. Мерц би можело да биде прекрасен заговор во оваа карневалска серија“. Германската влада остро ги отфрли коментарите на Медведев. „Ги осудуваме ваквите закани на најсилен можен начин“, рече заменик-портпаролот на владата Себастијан Хиле во Берлин. Според него, владата не гледа причина да ги заостри безбедносните мерки за заштита на канцеларот поради овие коментари.

• Медведев: Мерц може да заврши како Мадуро, Германија остро возврати
  
• Медведев за контроверзниот европски план: Ова може да биде повод за војна

Изјавата на Медведев за можното „киднапирање“ на германскиот канцелар не е случајна емотивна забелешка, туку намерна политичка провокација. Таа беше дизајнирана со цел да се нормализира идејата за политичко насилство врз лидерите на ЕУ и НАТО во јавниот простор. На овој начин, Кремљ ги тестира границите на она што е дозволено и се обидува да ја намали чувствителноста на Западот на директни закани. Целта на руското раководство е да заплаши, деморализира и да создаде атмосфера на постојана опасност. Реториката на Медведев е форма на психолошки притисок врз раководството на Германија и другите земји од ЕУ кои ја поддржуваат Украина. Заканите се персонализирани, што ги разликува од апстрактната антизападна пропаганда и го прави сигналот поалармантен. Кремљ се обидува да ги принуди европските лидери да ги земат предвид личните ризици од нивните политички одлуки во врска со поддршката за Украина. Поранешниот руски претседател долго време привлекува внимание со своите радикални изјави. Тој останува дел од највисокото руско воено-политичко раководство. Затоа, неговите зборови не можат да се сметаат за приватно мислење. Медведев делува како глас што го изразува она што Кремљ не е секогаш подготвен официјално да го каже. Изјавите на Медведев имаат јасно изразена внатрешнополитичка функција – да ја мобилизираат и радикализираат руската публика. Со навредување на „неонацистите“ и легитимирање на насилството, Кремљ се обидува да одржи атмосфера на хистерија и да оправда конфликт со Западот. Ваквите изјави го пренасочуваат фокусот на вниманието од внатрешните проблеми на Русија кон имагинарна надворешна закана. Всушност, Медведев е инструмент за стратешка дезинформација и ескалација. Ф. Мерц стана цел на заплашување првенствено поради неговата активна поддршка за Украина. Тој не само што се залагаше за користење на замрзнати руски средства за финансирање на украински кредити, туку и постојано повикуваше на зголемување на воената помош за Киев и зајакнување на одбранбените капацитети на Европа. Мерц јавно ја нагласи потребата од долгорочна стратегија за поддршка на Украина, вклучително и испорака на современо оружје и безбедносни гаранции. Берлин јавно ги осуди заканите, но одби да претерано драматизира за да не се создаде чувство за ефикасноста на рускиот притисок.

Германија под руски притисок

Влијателниот портал Блумберг доби пристап до документ од германското Министерство за одбрана, според кој Германија верува дека Руската Федерација ќе ги зголеми тајните напади врз клучната инфраструктура на земјата како дел од хибридна војна, што официјален Берлин го гледа како можен пролог на поголем конфликт. Во исто време, Германија очекува дека Русија првенствено ќе ја таргетира енергетската и одбранбената инфраструктура на земјата, бидејќи Германија се позиционира како главен столб на Северноатлантската алијанса во Европа. Генерално, германското Министерство за одбрана ја смета Руската Федерација за „најголема и најнепосредна закана за германската безбедност“, а исто така верува дека хибридните мерки се токму алатката што Русија широко ја користи во својата безбедносна политика и борбата против „колективниот Запад“.

Формулацијата во документот на германското Министерство за одбрана, кој го разгледаа новинарите на Блумберг, оди многу подалеку од претходните препораки на Министерството за одбрана и се совпаѓа со релативно неодамнешното предупредување на новиот шеф на германската служба за надворешно разузнавање БНД, Мартин Јегер, кој му рече на Бундестагот во октомври 2025 година дека Русија е решена да ги тестира границите на Европа и дека конфликтот може да се претвори во „жешка конфронтација“ во секое време. Во документот, исто така, се забележува дека „дури и ако војната на Русија против Украина продолжи непроменета, од Москва се очекува да ги развие своите воени капацитети и стратешки опции за водење војна од големи размери против НАТО најдоцна до 2029 година“. Во исто време, се прецизира дека Руската Федерација ќе се обиде да го ограничи секој потенцијален конфликт со Западот на европскиот регион, односно да избегне директна воена конфронтација со Соединетите Американски Држави. Во исто време, германското Министерство за одбрана предвидува дека Русија ќе стори сè што е можно за да го спречи или барем да го отежни распоредувањето на силите на НАТО на источното крило на Алијансата заради одвраќање и, доколку е потребно, одбрана. На крајот, германското Министерство за одбрана заклучи дека Руската Федерација намерно напаѓа и истражува можни слаби врски во соработката меѓу различните нивоа на германската влада со помош на хибридни мерки насочени кон вознемирување на германските граѓани. Како што е наведено во документот, „целта е да се спречи раното откривање на руските хибридни мерки, нивниот вистински обем и влијание, како и да се забави и парализира способноста на германската влада да донесува одлуки и да реагира преку разни одговорни структури на федерално, државно и локално ниво“.

*Олександар ЛЕВЧЕНКО e поранешен украински амбасадор во Хрватска и Босна и Херцеговина