САД воведуваат нови царини за увозни стоки, што може да има значајни последици врз глобалната економија, вклучително и врз граѓаните на земјите погодени од мерката. Според експертите, последиците би можеле да се почувствуваат преку раст на цените, влијание врз бизнисите и промени во каматните стапки. И додека цел свет ја чекаше одлуката на Трамп и има целосна мобилизација на економиите како да се одговори на овие мерки, македонската влада допрва ќе спрема план и стратегија.
-Одлуката на американската администрација за зголемување на царинските давачки беше очекувана и важи за речиси сите држави во светот, вклучувајќи ги Велика Британија, Канада и Европската Унија, соопштија од Владата. Според објавените информации, новите царини од 33 отсто ќе се однесуваат и на македонскиот извоз, но Владата уверува дека ова нема да има значителен импакт врз националната економија.
„Владините тимови веќе подолг период ги анализираат можните последици и подготвен е план за надминување на ситуацијата. Контактите со американската администрација се воспоставени и ќе продолжат на високо ниво со цел изнаоѓање најсоодветно решение“, стои во соопштението.
Од Владата нагласуваат дека нема причина за паника, бидејќи мерката е дел од пошироки напори на САД за репреговарање на глобалните трговски односи. „Иако за некои ова претставува шок, за други отвора нови можности“, се вели во реакцијата.
Во соопштението се отфрлаат и критиките од одредени опозициски кругови, кои ја обвинуваат Владата за недоволна подготвеност. „Свесни сме дека оваа ситуација ќе биде искористена за неосновани напади врз Владата, но ние ќе продолжиме да работиме посветено и одговорно за да ги заштитиме интересите на нашите граѓани и стопанството“, се наведува во соопштението од владината прес-служба.
Поскапување или поевтинување на одредени производи
Новите царини, според економистите, најпрво ќе влијаат врз американските компании кои увезуваат стоки, што би можело да ги зголеми цените за потрошувачите. Сепак, оваа мерка може да има индиректни ефекти и во другите земји, особено преку осцилации во девизните курсеви. Доколку доларот зајакне, увозот за европските компании може да стане поскап, што би можело да резултира со зголемени трошоци за потрошувачите.
Од друга страна, некои експерти предвидуваат дека цените во одредени сектори би можеле да паднат. Компаниите кои традиционално извезуваат во САД, а сега се соочуваат со царини, може да ги пренасочат своите производи кон европските пазари, зголемувајќи ја понудата и потенцијално намалувајќи ги цените.
Влијание врз бизнисите и работните места
Најголем удар од новите тарифи ќе почувствуваат компаниите кои извезуваат во САД. Според податоците, Велика Британија минатата година извезла стоки во САД во вредност од 60 милијарди фунти, а најпогодени ќе бидат автомобилската, фармацевтската и електронската индустрија.
Ако американските купувачи се соочат со повисоки цени поради новите давачки, тоа може да доведе до намалување на побарувачката за увозни производи. Во таков случај, британските и европските компании ќе треба да бараат нови пазари, а некои би можеле да се соочат со загуби и намалување на работните места.
Долгорочно влијание врз каматните стапки
Новите царини создаваат неизвесност во глобалната економија, што би можело да влијае и врз монетарната политика. Според финансиските институции, оваа ситуација може да го одложи намалувањето на каматните стапки, што значи дека граѓаните ќе продолжат да плаќаат високи рати за кредити и станбени заеми.
Гувернерот на Банката на Англија веќе изјави дека централната банка внимателно ќе ја следи ситуацијата, бидејќи царинските мерки може да предизвикаат инфлациски притисоци.
Што значи сето ова за граѓаните?
Иако новите тарифи се насочени кон бизнисите, ефектите ќе ги почувствуваат и граѓаните. Можно е да се зголемат цените на увозните производи, некои компании би можеле да ги намалат инвестициите или да затворат работни места, а каматните стапки би можеле да останат високи подолг период.
Како што предупредуваат експертите, конечните ефекти ќе зависат од тоа како ќе реагираат владите и економиите на погодените земји, како и од тоа дали ќе се постигнат нови трговски договори со САД.