Skip to content
Во ден кога парламентот повторно ја отвора кадровската математика за највисоките институции, Комисијата за прашања на изборите и именувањата во Собранието на Република Северна Македонија го стави на маса предлогот професорот Гоце Наумовски да стане нов уставен судија. Предлогот доаѓа по оставката на Јадранка Дабовиќ-Анастасовска, со што се отвори празнина во составот на судот што треба да биде последна брана кога законите и политичките одлуки ќе се судрат со Уставот.
Според информациите објавени во повеќе медиуми, Наумовски е предложен од Комисијата и се очекува на 18 февруари 2026 година да биде ставен на гласање на пленарна седница. Вообичаено, ваквите избори би требало да бидат момент на јавна проверка на интегритетот и независноста, затоа што изборот не е за „една сезона“, туку за долг мандат и со трајни последици по уставната архитектура на државата.
Биографски, Наумовски е дел од Правен факултет „Јустинијан Први“, каде што, според објавеното, е редовен професор на катедрата по римско право и предава повеќе предмети поврзани со интелектуална сопственост, информатичка технологија и правна реторика. Таков академски профил, на хартија, може да изгледа како „природен“ избор за институција што бара истакнати правници.
Но политичкиот контекст не е неутрален. Истите објави наведуваат дека Наумовски е и надворешен советник на Христијан Мицкоски за прашања од областа на правото, што отвора суштинска дилема: како јавноста да биде уверена во независноста на уставниот судија кој до вчера – или сè уште – е дел од советничкиот круг на премиерот, односно на извршната власт што најчесто е директно заинтересирана за исходот на уставните спорови?
Втората димензија е семејно-политичката линија. Медиумите посочуваат дека Наумовски е брат на Васко Наумовски, поранешен вицепремиер за евроинтеграции. Во земја во која јавноста со години е чувствителна на „затворени кругови“ и на ротација на исти презимиња низ клучни позиции, ваквиот детал неизбежно го храни сомнежот дека елитните мрежи се посилни од институционалните филтри.
Дополнителен сигнал за начинот на кој се турка предлогот е и тоа што дел од медиумите тврдат дека поминал „без дискусија и забелешки“ во Комисијата, на предлог на Ѓорѓија Сајкоски, пратеник од ВМРО-ДПМНЕ. Таквата „тишина“ во процедура што треба да биде јавна и аргументирана ја намалува довербата уште пред кандидатот да седне во судиската фотелја.
Ова е важно и поради состојбата во самиот Уставниот суд на Република Северна Македонија. Судот по оставката остана со помал состав од предвидениот, а институција со ваква тежина не смее да функционира како кадровски дефицитарен оддел што чека парламентот да му „пополни смена“. Уставниот суд не е административно тело: тој ја контролира уставноста и законитоста и треба да биде коректив на политичката моќ, без оглед од каде доаѓа таа моќ.
Затоа суштинското прашање не е само „дали Наумовски има академски квалификации“, туку дали постои јасен и убедлив одговор на конфликтот на улоги: советник на премиерот и кандидат за уставен судија. Дури и кога формално-правно нема пречка, политичката етика и институционалната доверба бараат поголем стандард – видливи гаранции дека линијата меѓу извршната власт и уставната контрола не се брише со една кадровска одлука.
На 18 февруари 2026 година, ако предлогот се најде на дневен ред и биде изгласан, државата ќе добие нов уставен судија со мандат што ќе го надживее повеќето дневно-политички циклуси. Токму затоа, јавноста има право да очекува не само гласање, туку јасна јавна расправа: што ќе биде со советничката улога, како ќе се адресираат потенцијалните судири на интереси и како парламентот ја брани идејата дека уставното судство мора да биде над политичките кругови – не во декларации, туку во кадровски избори.