Skip to content
Најновиот развој во трансформацијата на коалицијата „ВЛЕН (Вреди)“ во единствена политичка партија отвора сериозна политичка криза, која потенцијално може да се прелеe и врз владината коалиција, а одекот на овие превирања може да создаде проблеми и за премиерот Христијан Мицкоски, кој зависи од стабилноста на своите политички партнери.
Напнатост околу структурата на новата партија
Во центарот на проблемот е прашањето како коалицијата „Вреди“ да се трансформира во нов политички субјект. Досега, двајцата највидни лидери — Билал Касами и Изет Меџити — се договориле дека новата партија ќе има две подеднакви претседателски функции, што би значело поделба на моќта помеѓу нивните партии. Овој модел, според нивните планови, треба да ја рефлектира рамноправноста на најголемите коалициски партнери во идниот партиски формат.
Меѓутоа, оваа понуда не ја прифаќа коалицискиот партнер „Алтернатива“ (Alternativa) и неговиот лидер Африм Гаши, до неодамна претседател на партијата. Тој смета дека таквата структура, со два „главни“ лидери, ја минимизира улогата и влијанието на Алтернатива како трет најголем субјект во коалицијата и го поткопува принципот на рамноправност и консензус во финалниот политички продукт што треба да произлезе од ВЛЕН.
Крајни последици: закани со оставка и раскинување на соработката
Гаши јавно најави дека ако договорот остане како што е предложено (две претседателски позиции и распределба на моќ со удел од 35% за Беса и Демократско движење), Алтернатива не само што ќе ѝ се повлече од новата партија, туку и ќе ја раскине коалициската соработка со „Вреди“.
Тој дури најавил дека ќе поднесе оставка од функцијата претседател на Собранието ако договорот не биде ревидиран и ако не се постигне правично внатрепартиско решение.
Оваа закана не е празна реторика: Африм Гаши е актуелен претседател на Собранието на Северна Македонија, што ја прави неговата позиција критична за функционирањето на парламентот и за мнозинското носење одлуки.
Дали ова може да доведе до криза во владата?
Практичниот ефект од ваквата внатрепартиска конфронтација е потенцијално голем. Може да предизвика рекомпонирање на поделбата на силите во Собранието. Ако Гаши поднесе оставка, Собранието би се соочило со дополнителни политички тензии, што би можело да го успори законодавниот процес.
Внатрешни конфликти во најновиот политички субјект и нивното прелевање во владеачкиот политички блок на Албанците може да ја намали довербата на нивните симпатизери и гласачите и да го поткопаат угледот на целата владејачка коалиција. ДУИ, се разбира, нема да ја прпушти шансата да поентира и да собере политички поени
Спорот може да ги поттикне и другите помали партии во „Вреди“ да го преиспитаат својот ангажман ако не се чувствуваат правилно застапени.
Иако, засега нема јасен сигнал дека владината коалиција ќе се распадне на краток рок, ситуацијата дефинитивно ја става под зголемен политички притисок. Решението во најмала мера бара политички компромис меѓу најмалку три различни политички актери во рамките на „Влен (Вреди)“, а во тој триаголник сигурно ќе побара место и Мицкоски.
Лидерот на Алтернатива за Албанците Арбен Таравари не случајно го нарече Христијан Мицкоски „претседател“ на „Влен (Вреди)“