Владата ќе мора да пресече дали минималната плата ќе изнесува 400 или 500 евра, откако ги остави синдикатите и работодавачите сами да постигнат договор. И додека синдикатите го поддржуваат предлогот на Стопанската комора на Северозападна Македонија за минималец од 500 евра, условот е придонесите да останат непроменети и да не се плаќаат дополнителни обврски за зголемената сума.
„Јас би побарал минимална плата од 500 евра. Зошто да не? Сите би биле задоволни. Но, проблемот е што работодавачите веднаш се закануваат со отпуштања наместо да го намалат профитот,“ вели Марјан Ристески, претседател на Конфедерацијата на слободни синдикати на Македонија (КСОМ).
Идејата за минимална плата од 500 евра првично беше предложена од Стопанската комора на Северозападна Македонија (СКСЗМ).
„Сметаме дека минималната плата треба да изнесува 31.500 денари, а придонесите да останат исти. Ова е единствено решение за долгорочна стабилност,“ изјави Менди Ќура, претседател на СКСЗМ.
Спротивно на ова, Организацијата на работодавачи (ОРМ) смета дека ова е нереално и предлага минималната плата да се зголеми само согласно законот – од сегашните 22.500 на околу 24.400 денари.
„Зголемување на минималната плата на 30.000 денари без придонеси е невозможно. Доколку се направи такво зголемување, ќе треба да се зголемат и останатите плати за 25%, што е нереално,“ изјави Ангел Димитров, претседател на ОРМ.
Клучниот датум за одлука е почетокот на февруари, кога ќе се одржи седница на Економско-социјалниот совет. На маса ќе седнат синдикатите, работодавачите и владините претставници за да договорат колкав ќе биде минималецот од март.
Според податоците на Сојузот на синдикати на Македонија, во моментов околу 25.000 работници во земјата примаат минимална плата. Одлуката ќе покаже дали ќе има компромис или продолжување на економските и социјалните тензиите.
Стигнува ли минималната плата за живот?
Граѓаните велат дека со две минимални плати не може да се покријат основните трошоци. Според податоците на Синдикатот, храната и пијалаците во јануари се поскапи за 2.000 денари во споредба со истиот месец лани.
Сојузот на синдикати на Македонија пресмета дека минималната потрошувачка кошничка за јануари изнесува 63.252 денари – 6.000 денари повеќе отколку минатата година. Само за храна и пијалаци, четиричлено семејство месечно троши над 23.000 денари, што е значително повеќе од минималната плата која изнесува 22.567 денари (367 евра). Со две минимални плати, на семејствата им недостигаат уште 18.000 денари за да ги покријат основните трошоци.
Македонските работници земаат повисок минималец само од работниците во Косово и Албанија, додека синдикатите бараат зголемување на минималната плата на 450 евра. Стопанската комора на северозападна Македонија предлага минималецот да достигне 500 евра, но со замрзнување на придонесите на сегашното ниво.
Еко омистите сметаат дека владата и работодавачите го пролонгираат решавањето на ова прашање, додека цените растат, а стандардот стагнира. Минималната плата треба да биде 50% од вредноста на синдикалната кошничка, што моментално би изнесувала 515 евра.
Иако законот предвидува минималната плата да се усогласи во март, кога би требало да порасне на 24.400 денари, синдикатите и работодавачите остануваат на спротивставени позиции. Во меѓувреме, граѓаните се соочуваат со секојдневни предизвици за да ги задоволат основните потреби.