Skip to content
Сојузот на синдикатите на Македонија организира масовен протест барајќи минимална плата од 600 евра, додека премиерот Мицкоски ги обвинува за политичка агенда во координација со опозицијата. Бизнис секторот предупредува на неодржливост на барањата без државна помош, а опозициските партии СДСМ и Левица даваат целосна поддршка на работничките барања.
Најавениот протест на Сојузот на синдикатите на Македонија (ССМ), закажан за денеска во Скопје, претставува кулминација на незадоволството на работниците поради ерозијата на животниот стандард. Претседателот на ССМ, Слободан Трендафилов, ги артикулираше барањата како егзистенцијална неопходност, нагласувајќи дека инфлацијата ја обезвреднила куповната моќ. Синдикатот инсистира на итно зголемување на минималната плата на 600 евра (околу 37.000 денари) и линеарно покачување од 100 евра (околу 6.000 денари) за сите останати вработени.
Оваа мобилизација доаѓа во момент кога Владата одбива вонредни интервенции, повикувајќи се на законското усогласување предвидено за март 2026 година. Трендафилов предупреди дека доколку не се исполнат барањата, следен чекор би можел да биде генерален штрајк и блокада на институциите, што укажува на сериозна радикализација на синдикалното движење кое одбива да чека системски решенија во услови на економска криза.
Премиерот Христијан Мицкоски зазеде цврст став дека протестите имаат позадина која не е исклучиво социјална, туку политички мотивирана. Во своите јавни настапи, Мицкоски директно го поврза тајмингот на протестот со неодамна одржаниот конгрес на опозициската СДСМ, сугерирајќи координација меѓу синдикалното раководство и опозициските структури за дестабилизација на Владата. Тој тврди дека раководството на ССМ е „заробено“ од политички амбиции и фигури од претходната власт. Ваквата реторика на Владата има за цел да го делегитимира протестот пред јавноста, префрлајќи го фокусот од економските параметри кон партиските пресметки. Мицкоски останува на ставот дека зголемувањето на платите мора да се одвива преку воспоставените законски механизми и економско-социјалниот дијалог, а не преку уличен притисок кој, според него, има за цел да ѝ наштети на извршната власт.
Барањата на синдикатите наидоа на резервираност кај работодавачите, претставени преку Бизнис конфедерацијата на Македонија. Претседателот Миле Бошков истакна дека приватниот сектор не може да го издржи товарот на нагло зголемување на платите без соодветни олеснувања од државата. Главниот аргумент на бизнис заедницата е дека зголемувањето на нето платата повлекува и драстичен раст на давачките кон државата, што би можело да доведе до затворање на малите и средни претпријатија или отпуштање на работници.
Ставот на работодавачите се базира на следните економски пресметки:
- Зголемувањето на платата за 6.000 денари генерира дополнителни трошоци за придонеси и даноци од над 3.000 денари по вработен.
- Вкупниот трошок за работодавачот би се зголемил значително, што без субвенционирање на придонесите од страна на Владата е неодржливо за многу компании.
- Постои страв од инфлаторна спирала доколку зголемувањето на платите не е проследено со раст на продуктивноста.
Протестот доби експлицитна поддршка од опозициските партии СДСМ и Левица, кои континуирано ги критикуваат на економските политики на ВМРО-ДПМНЕ. СДСМ потсетува на нивните претходни мерки за раст на платите, додека Левица бара уште порадикални мерки и законски измени за минимална плата од 500 евра. Сепак, синдикалниот фронт не е унифициран.
Конфедерацијата на слободни синдикати (КСС), предводена од Благоја Ралповски, не се приклучи кон протестот на ССМ. Ова разединување, каде ССМ го обвинува КСС за блискост со власта и задоволување со симболични покачувања, ја намалува преговарачката моќ на работниците. Наспроти тоа, Самостојниот синдикат на новинари и медиумски работници (ССНМ) и други гранкови синдикати како УПОЗ се солидаризираа со ССМ, создавајќи поширок фронт на незадоволство во јавниот и реалниот сектор.
Развојот на настаните ќе зависи од масовноста на протестот пред Собранието и Владата, како и од подготвеноста на Владата за компромис пред законскиот рок во март. Доколку Владата остане на ставот дека корекции ќе има само според законската методологија (која ги зема предвид инфлацијата и растот на просечната плата), веројатно е дека ССМ ќе ги активира најавените радикални мерки. Ова би можело да предизвика сериозни нарушувања во функционирањето на државниот апарат и економијата во текот на пролетта 2026 година. Клучниот предизвик останува балансирањето помеѓу спречувањето на социјален бунт и одржувањето на макроекономската стабилност, во услови кога буџетот е веќе оптоварен, а бизнис секторот бара субвенции за да го преживее притисокот за повисоки плати.