Ревизијата утврди системски пропусти и финансиски злоупотреби во Министерството за односи меѓу заедниците

Извештајот на Државниот завод за ревизија за 2024 година открива сериозни финансиски малверзации, системско отсуство на контроли и злоупотреба на државни ресурси во Министерството за односи меѓу заедниците. Утврдени се исчезнати основни средства, сомнителни јавни набавки и исплати на плати без евиденција за присуство на работа.

Ревизијата спроведена од Државниот завод за ревизија (ДЗР) за 2024 година во Министерството за односи меѓу заедниците (поранешно Министерство за политички систем и односи меѓу заедниците) откри фрапантни недостатоци во управувањето со државниот имот. При годишниот попис со состојба на 31 декември 2024 година, утврдено е дека дури 28 проценти од вкупните основни средства, со вредност од 25.360 евра (1.565.000 денари), едноставно ги нема. Највпечатливо е исчезнувањето на 30 лаптопи, за кои не постои документација на кого му биле доделени.

Дополнително, институцијата не води соодветна евиденција за седум моторни возила, а постојат и нерасчистени побарувања од вработени во износ од 34.000 евра (2.102.000 денари) кои датираат уште од периодот меѓу 2012 година и 2020 година. Овој тренд укажува на долгогодишна култура на неодговорност и отсуство на елементарни механизми за задолжување со опрема, што овозможило приватно присвојување на државен имот без никакви правни последици.

Еден од најсериозните наоди се однесува на исплатата на плати за вработени кои воопшто не се појавувале на своите работни места. За вкупно 244 вработени во текот на годината биле исплатени 165.010.000 денари, но за дури 150 лица (61 процент од вкупниот број), ангажирани преку Потпрограмата К5 – Соодветна и правична застапеност, нема докази за нивното присуство. Иако во објектот постои систем за електронска евиденција, овие лица не го користеле, а сепак редовно добивале плата.

Секторот за јавни набавки во Министерството за односи меѓу заедниците покажал екстремни аномалии кои укажуваат на свесно заобиколување на Законот за јавните набавки. Ревизорите откриле дека се точело гориво во вредност од 516.000 денари без контрола на регистарските таблички, што овозможило полнење на приватни возила на државна сметка. Особено се истакнуваат „симболичните“ понуди во тендерските постапки:

1. Понуда од 0,01 денар за работен час за сервисирање на возила;
2. Провизија од 0,01 процент за угостителски услуги.

Ваквите нереално ниски цени не биле испитани од комисиите, а подоцна биле фактурирани износи многу повисоки од прифатените понуди. Дополнително, склучен е договор со авторска агенција во вредност од 11.800.000 денари без да се побара доказ за поседување на задолжителните лиценци за работа.

Анализата на извештајот на ДЗР упатува на заклучок дека во периодот на транзиција на власта во 2024 година, кога со министерството раководеше Артан Груби, а подоцна го презеде Иван Стоилковиќ, институцијата функционирала без никаква внатрешна контрола. Во министерството воопшто нема функционална внатрешна ревизија бидејќи вработените во тој сектор немаат положено стручен испит. Овој вакуум во контролните механизми овозможил:

• Исплата на 5,2 милиони денари за настани како Охридскиот рамковен договор без спецификации за трошоците;
• Непостоење на осигурување на имотот од пожар и кражба;
• Целосно отсуство на ex-ante и ex-post финансиска контрола.

Неповолното мислење изразено од ревизорите е јасен сигнал до Јавното обвинителство на Република Северна Македонија за покренување истраги за злоупотреба на службената положба и овластувања.