Skip to content
Јануари традиционално е месец кога сметките за струја „скокаат“ и без да има драматична промена во навиките: денот е пократок, дома се престојува повеќе, греењето работи подолго, а бојлерот и шпоретот се меѓу најголемите потрошувачи. Оваа зима има и дополнителен фактор – од 1 јануари 2026 година стапија на сила нови цени на електричната енергија за домаќинствата, со умерено зголемување по блокови и корекција на евтината тарифа.
Клучно е да се разбере дека сметката не расте само поради „цената по киловат“, туку и поради тоа во кој блок влегува вашата потрошувачка. Ако во зима „префрлите“ во повисок блок поради греалки, бојлер и сушење облека, тогаш и малото поскапување се чувствува повеќе. Затоа најпрактичната стратегија е да ја држите потрошувачката колку што може подолу во блоковите и да ја префрлите на евтината тарифа таму каде што имате двотарифно мерење.
Најбрзиот начин за реална заштеда е распоредот на најголемите потрошувачи. Ако имате двотарифно броило, пералната, машината за садови, бојлерот и поголемото готвење најмногу „се исплаќа“ да се случуваат во евтините часови. За 2026 година евтината дневна тарифа останува во терминот од 13:00 до 15:00 часот, што е прозорец што многу домаќинства го занемаруваат иако е најлесен за организација.
Потоа доаѓа греењето. Ако се греете на струја, најскапо е да се „топли на кратко“ со силни греалки и да се отвораат прозорци за да се „испушти“ топлината. Практичната логика е едноставна: стабилна, умерена температура, затворени процепи на прозорци и врати, и што помалку непотребна размена на топол воздух со студен. Ако се греете со клима-инвертер, редовно чистење на филтрите и непречен проток на воздух може да направат видлива разлика во потрошувачката, особено кога работи со часови.
Бојлерот е вториот најчест „скриен виновник“. Во јануари се троши повеќе топла вода, а бојлерот често работи без пауза. Практично е да се загрева вода во периоди кога знаете дека ќе се користи, наместо 24/7. Дополнително, ако температурата на бојлерот е поставена нереално високо, тој троши повеќе и губи повеќе топлина во просторот. Во домаќинства каде што се тушира често, мали промени во рутина – пократко туширање и исклучување на бојлерот кога не е потребен – најбрзо се „читаат“ на сметката.
Има и десетици мали потрошувачи што во збир стануваат голем трошок: светла што остануваат вклучени, „standby“ режими на телевизори и сет-топ уреди, полначи оставени во штекер, сушење облека на електрични сушари во пик време. Во јануари, кога сè работи подолго, овие ситници прават разлика. Во пракса, најдобро функционира едно правило: кога не се користи – да биде исклучено, а кога мора да работи – да работи во евтина тарифа ако тоа е можно.
Ако сметката ви изгледа непропорционално висока, пред да „пресечете“ дека има грешка, направете две брзи проверки: дали фактурираната потрошувачка одговара на состојбата на броилото и дали има промена во тоа колку денови опфаќа периодот на фактурирање. Потоа, ако и понатаму има сомнеж, постојат официјални канали за пријавување состојба и барање корекција. ЕВН има можност за самостојно пријавување состојба и за поднесување барање за корекција на фактура преку нивниот онлајн сервис, а Електродистрибуција наведува начини како граѓаните да пријават несогласување меѓу броилото и фактурата, вклучително и преку кориснички центри, е-пошта и кол-центар. Во вакви ситуации, најважно е да се чуваат фактурата и доказите (фотографија од броилото со датум), затоа што тоа ја забрзува постапката.