Skip to content
Студентските протести може да доведат до промени во Србија, но не знам дали тоа ќе се случи. Претседателот Вучиќ е мајстор за манипулирање со народните протести: менува министер тука или таму, закажува нови избори, без да ја стави сопствената моќ во сериозен ризик.
Ова во разговор за срспки „Данас“ го вели познатиот американски професор од Универзитетот Џонс Хопкинс и добар познавач на регионот, Даниел Сервер. Според него, Вучиќ веројатно нема да ја направи грешката што ја направи поранешниот српски диктатор Слободан Милошевиќ, кој веруваше дека ќе победи на релативно слободни и фер избори.
„Вучиќ ќе биде уште повнимателен да го гарантира резултатот. Сето ова е дел од обезбедувањето нулта опасност за сопствената моќ“, додаде тој. На прашањето „зошто ЕУ не е на страната на студентите“, тој одговори: „Не мислам дека некој треба да очекува ЕУ да застане на страната на студентите. ЕУ мора да се залага за сопствените вредности, кои се спротивставуваат на растечката автократија во Србија. Желбата за литиум, зависноста од стабилност, па дури и спротивставувањето на руското влијание се второстепени во однос на враќањето на владеењето на правото и демократијата во Србија. Ова е диктирано од европските вредности и интереси.“
Во врска со обидите на Вучиќ да ја продаде зградата на Генералштабот на зетот на Трамп, Џаред Кушнер, и неговото одбивање (на Џаред Кушнер) да ја купи оваа зграда, Даниел Сервер признава дека не е запознаен со размислувањето на Џаред Кушнер. „Се чини дека Вучиќ на некој начин ја навредил администрацијата на Трамп, што мислам дека е добро. Ова значи дека Белград и Вашингтон не можат, барем засега, да го продадат владеењето на правото и демократијата на начинот на кој Вашингтон веќе го направи тоа на поголемиот дел од остатокот од светот“, нагласи Сервер.
Во врска со проектот „Српски свет“ и мешањето на белградските власти во Црна Гора и во Босна и Херцеговина преку Република Српска, тој го изјави следново: „’Српски свет’ е едноставно модернизирана форма на „Голема Србија“. Ова ќе значи смрт и уништување во поголемиот дел од Балканот денес, како што беше во 1990-тите. Ова исто така ќе стави крај на надежите на Србија за ЕУ. Белград го става во опасност просперитетот и безбедноста на сопствените граѓани со цел да го прошири своето влијание врз соседните земји. Ова не е амбиција што ќе заврши добро.“
„Тешко ми е да очекувам нешто друго освен понатамошна стагнација во регионалните односи. Најдобрата надеж за напредок е пристапувањето на Црна Гора, Албанија и Северна Македонија во ЕУ. Србија избра бавен пат.“
- Реакции: Србија не треба да бара „српски свет во Македонија“
- Српски свет, руски свет… Војна на светови за Македонија
На прашањето што ја одбележа 2025 година во однос на надворешната политика, Даниел Сервер одговорил: „За мене, клучниот настан беше одлуката на администрацијата на Трамп да застане на страната на Русија против Украина и да престане да ја прогласува својата поддршка за демократијата и владеењето на правото низ целиот свет. Соединетите Американски Држави сега се водени од длабоко корумпирана администрација која бара мито, вклучително и во џебовите на претседателот и неговото семејство. Никој од нас не ја прифатил целосно оваа драматична промена.“
Тој очекува Украинците да продолжат да се спротивставуваат на тековната руска окупација и агресија. Единствениот брз крај на оваа војна би бил украинска победа во Донбас и Крим. Ова е малку веројатно, со оглед на недостатокот на американска поддршка, верува научникот.