Skip to content
Според Индексот за перцепција на корупцијата (CPI) за 2025 година, Србија е рангирана на 116-то место од 182 земји и територии во светот, што е нејзин најлош ранг во последните две децении, објави „Транспарентност Србија“.
Србија доби 33 поени на овогодинешното рангирање од глобалната организација „Транспарентност Интернешнл“ на скала од нула (екстремно корумпирана) до 100 (многу „чиста“), што е за два поени помалку од претходната година, а воедно и нејзин најнизок резултат од 2004 година.
Резултатот на Србија е 9 поени под глобалниот просек и 29 поени под просекот на ЕУ.
Како што истакнува „Транспарентност Србија“, позицијата на земјата е за 45 места полоша од нејзиниот најдобар ранг постигнат пред 10 години, и за прв пат е оценета како земја со најлоши резултати во регионот.
Така, Србија за прв пат се наоѓа зад Босна и Херцеговина (34), а во цела Европа, само Белорусија (31), Турција (31) и Русија (22) се зад неа.
На врвот на глобалната ранг-листа се Данска (89) и Финска (88), а на дното – Сомалија (9) и Јужен Судан (9).
Во регионалното соопштение, Транспаренси Интернешнл истакнува дека слабите институции и падот на демократијата ја поттикнуваат корупцијата и го ограничуваат просторот за дејствување на граѓанското општество.
Според организацијата, во неколку земји од Западен Балкан, недоволната акција на судството е една од главните пречки за успешна борба против корупцијата, додека судиите и обвинителите сè повеќе стануваат мета на напади од други власти.
Како илустрација на овој феномен за Србија, се наведуваат настаните околу Обвинителството за организиран криминал: „По истрагата за наводни злоупотреби од страна на членови на владата, Обвинителството за организиран криминал во Србија се соочува со зголемен притисок, вклучувајќи владини кампањи за клевета, пречки за соработка со полицијата и законски измени што ја ослабуваат неговата способност да истражува организиран криминал и корупција на високо ниво“.
Регионалниот извештај, исто така, укажува на нетранспаретно донесување одлуки во врска со вредните јавни и приватни инвестиции, наведувајќи го случајот со „Генералштабот“ каде што српската влада, без примена на конкурентски процедури, потпишала таен договор со странски инвеститор и нелегално ја укинала заштитата на културен споменик за да може на местото да се изгради луксузен хотел.
Во својата глобална изјава, Транспаренси Интернешнл изразува загриженост за влошената состојба низ целиот свет и порастот на корупцијата, дури и во стабилни демократски општества.
Се потсетува дека 2025 година беше обележана со протести против корупцијата од страна на млади луѓе (Генерација Z), главно во земји кои се во долната половина од рангирањето на ИПК и чии индикатори стагнирале или се влошиле во претходните години.
„Корупцијата не е неизбежна. Нашето истражување и искуството од глобалното антикорупциско движење покажуваат дека постојат механизми за да се повикаат владите на одговорност за општото добро – од демократски процеси и независен надзор до слободно и отворено граѓанско општество. Во време кога гледаме опасно непочитување на меѓународните норми од страна на некои земји, ги повикуваме владите и лидерите да дејствуваат со интегритет и да ги исполнат своите обврски за да обезбедат подобра иднина за луѓето ширум светот“, рече претседателот на организацијата, Франсоа Валеријан, на промоцијата на ИПК 2025.