Српската нарко мафија си најде своја Колумбија – во Еквадор

Неодамнешното апсење на двајца соработници на С.Ј. во Србија и покренување истрага против него поради сомнение дека испрал повеќе од еден и пол милион евра од шверц на кокаин од Еквадор преку мрежа помагачи, доби нов епилог – тамошното судство го конфискуваше целиот имот во таа земја од еден од, како што објавуваат нивните медиуми, најмоќните балкански нарко-босови, познат по прекарот „српски Ескобар“, пишува Евроњуз на српски јазик.

Овој случај уште еднаш го привлече вниманието кон зголемената улога на балканските криминални групи во Латинска Америка, но и кон фактот дека Еквадор стана нова клучна точка на светскиот нарко-бизнис во последните години. Некогаш Колумбија се сметаше за главен извозник на кокаин, а Мексико за „дом“ на најсуровите картели, додека денес многу безбедносни експерти предупредуваат дека центарот на овој профитабилен и смртоносен бизнис сè повеќе се сели во Еквадор – земја каде што балканската мафија игра сè поважна улога.

Да ве потсетиме дека во моментот кога беше отворена нова истрага во Србија против С.Ј. кој е во притвор во Еквадор, судот во таа земја донесе пресуда со која го осуди на 10 години затвор за перење повеќе од 11 милиони евра. Со истата пресуда, истата казна беше изречена и на неговата сопруга А. Ф., додека судот одлучи да го конфискува целиот нивни имот, за кој се сомнева дека е добиен од криминални активности. Меѓу запленетите средства се три компании, неколку недвижности, луксузни автомобили, но и парите пронајдени за време на претресот и апсењето на 24 ноември 2024 година.

Според еквадорските истражни органи, тој бил уапсен во ноември 2024 година во покраината Гвајас. За време на истрагата, било утврдено дека користел голем број различни деловни системи за да ги прикрие парите добиени од трговијата со кокаин. Меѓу другото, се сомнева дека парите поминале низ компанија за обезбедување, компанија за изнајмување машини и фарма за ракчиња. Случајот се водеше во еквадорското судство под името „Caso Euro 2024“, а од самиот почеток привлече големо внимание на јавноста и беше проследен со бројни контроверзии и скандали за кои опширно известуваа локалните медиуми.

Неговите соработници Б.Ј. неодамна беа уапсени во Србија. И Н.М. поради сомнение дека се членови на организирана криминална група, предводена од С.Ј., која се наоѓа во Еквадор и е недостапна за српските власти, учествувала во перење пари. Кривични пријави беа поднесени и против Н.Б. и Б.В. под сомнение дека сториле кривично дело перење пари, додека Б.В. беше обвинет за нелегално поседување оружје и наркотични дроги.

Се сомнева дека од октомври 2019 до декември 2024 година, оваа организирана криминална група располагала и сокрила пари за кои знаела дека доаѓаат од криминални активности, во износ од најмалку 968.880 евра. Според истрагата, С.Ј. претходно организирал мрежа за шверц на кокаин од Еквадор до земјите од Европската Унија и Србија, а потоа и група која ги насочувала тие пари во легални канали.

Парите добиени од криминал, како што се сомнева, биле чувани во банкарски сефови во Белград, а биле искористени и за купување станови и гаражи во Србија и Австрија. За време на акцијата, од осомничениот Б.В. биле запленети 92.800 евра, додека кај Н.Б. биле пронајдени 472.530 евра.

Еквадор – новата Колумбија

Оваа истрага уште еднаш укажува на растечката улога на Еквадор во меѓународниот синџир на трговија со кокаин. Поради силното влијание на меѓународните картели, но и на сè поприсутните балкански криминални групи кои го организираат транспортот на кокаин од таа земја до Европа, Еквадор се нарекува „нова Колумбија“.

Во некои меѓународни извештаи, Еквадор сè повеќе се опишува како клучна точка на глобалната рута на кокаинот. Земјата што некогаш главно служела како транзитна станица, денес, според безбедносните аналитичари, се претворила во еден вид „автопат за дрога“ кон Европа и Соединетите Американски Држави. Се верува дека речиси половина од кокаинот произведен во Колумбија завршува на светскиот пазар преку еквадорските пристаништа.

Често се поставува прашањето зошто токму оваа земја станала толку важна за нарко-картелите. Иако територијално мал, Еквадор има околу 18 милиони жители и се наоѓа помеѓу Колумбија и Перу – земји кои заедно произведуваат приближно 90 проценти од светскиот кокаин.

Се истакнуваат и други фактори кои го фаворизираат шверцот со дрога – релативно благи закони, лесен влез во земјата и можност за добивање лажни документи. Важна улога игра и фактот дека Еквадор го усвои американскиот долар како официјална валута уште во 2000 година, што ги олеснува финансиските текови. Неговите пристаништа се особено значајни – земјата има осум од нив, а пристаништето Гвајакил се смета за една од најважните точки преку кои криминалните организации, вклучително и оние од Балканот, го организираат транспортот на кокаин до Европа.

На пример, на почетокот на 2022 година, во Црна Гора беа запленети приближно 500 килограми кокаин, кој пристигна во пратка банани од Еквадор. Дрогата е пронајдена во магацинот на трговската компанија „Воли“, откако бродот „Спирит оф Ченај“, кој превезувал околу 70 контејнери со банани, впловил во пристаништето Бар на 2 јануари. За време на прегледот, царинскиот службеник забележал сомнително лице и по контролата на содржината во еден од контејнерите и ја известил полицијата за тоа.

Поради сомневањето дека меѓу бананите има кокаин, Царинската управа, во договор со полицијата, одлучи да го следи спорниот контејнер сè до неговата крајна дестинација. Овој случај дополнително ги потврди претходните наоди на Глобалната иницијатива против транснационалниот организиран криминал (GI-TOC), според кои кокаинот најчесто се крие токму во контејнери со свежо овошје – особено банани – но и во пратки со замрзната овошна пулпа произведена во Колумбија и Еквадор.

Пакувањата со дрога обично се внимателно завиткани во повеќе слоеви фолија за да се отежни нивното откривање. Во исто време, поради фактот што станува збор за лесно расиплива стока што мора брзо да го напушти пристаништето и да продолжи со својот транспорт, ваквите пратки често поминуваат низ помалку детални контроли, кои криминалните групи ги користат за шверцување големи количини кокаин.

Српска наркомафија во Еквадор

Со текот на годините, граѓани на Србија кои биле поврзани со меѓународна трговија со дрога биле апсени и убиени во Еквадор. Името на С.Ј. постојано се споменуваше во локалните медиуми, кој беше уапсен за прв пат на 17 септември 2014 година, кога имаше 35 години. Потоа, во полициска акција беа запленети 153 килограми кокаин, а покрај него, беа приведени уште четири лица од Еквадор и двајца Колумбијци. Истрагата утврди дека дрогата била наменета и за локалниот пазар и за купувачите во Европа. Поради тој случај, тој беше осуден на повеќе од 17 години затвор, но подоцна му беше намалена казната, а на крајот беше ослободен од притвор по само четири години. Поради одлуката за предвремено ослободување, подоцна беше уапсен судија.

Насилството поврзано со нарко-картелите во таа земја одзеде и животи на некои граѓани на Србија. Така, во јули 2020 година, Нишлија Саша Спасиќ (56) беше убиен во крајбрежниот дел на Еквадор. Тој беше убиен среде бел ден во трговскиот центар „Плаза Навона“, кога кон него беа испукани неколку истрели додека беше во друштво на неговата сопруга и малолетна ќерка. Недолго по убиството, полициските службеници во Еквадор објавија дека сите податоци собрани до тој момент укажуваат дека злосторството е поврзано со организиран криминал и трговија со дрога. При претресот на станот на Спасиќ, според локалните медиуми, полицијата пронашла околу 250.000 долари во готово.